Te hoge bloedsuiker
Een te hoge bloedsuiker, ook wel hyperglykemie of een verhoogde glucosewaarde, kan lang onopgemerkt blijven. Op deze pagina lees je wat het betekent, wanneer bloedsuiker te hoog is, welke klachten erbij horen en wat je er zelf aan kunt doen.
Wat is bloedsuiker?
Bloedsuiker (of bloedglucose) is de concentratie van glucose in het bloed. Glucose is de primaire brandstof voor cellen en is afkomstig uit koolhydraten in voeding. Na een maaltijd stijgt de bloedsuiker tijdelijk; het hormoon insuline (aangemaakt door de alvleesklier) zorgt er vervolgens voor dat glucose de cellen in wordt geleid en de bloedsuiker daalt.
Bij een te hoge bloedsuiker werkt dit systeem niet goed. Ofwel de alvleesklier maakt onvoldoende insuline aan, ofwel de cellen reageren er te weinig op (insulineresistentie). Het gevolg is dat glucose in het bloed blijft circuleren in plaats van de cellen in te gaan. Op de lange termijn beschadigt dit bloedvaten, zenuwen en organen.
Wat is een normale bloedsuiker?
Bloedsuiker wordt gemeten als nuchtere glucose (minimaal 8 uur niet gegeten) of via HbA1c, dat de gemiddelde bloedsuiker over 2–3 maanden weerspiegelt.
| Status | Nuchtere glucose (mmol/L) | HbA1c (mmol/mol) |
|---|---|---|
| Normaal | < 6,0 mmol/L | < 39 mmol/mol |
| Prediabetes | 6,1 – 6,9 mmol/L | 39 – 47 mmol/mol |
| Diabetes (diagnostisch) | ≥ 7,0 mmol/L | ≥ 48 mmol/mol |
Een eenmalige meting boven het diabetescriterium is geen diagnose: in Nederland wordt de diagnose diabetes gesteld op basis van twee afzonderlijke metingen of één meting in combinatie met klachten. Raadpleeg altijd een arts voor interpretatie.
Wanneer is bloedsuiker te hoog?
Bloedsuiker is te hoog wanneer de nuchtere glucosewaarde structureel boven 6,0 mmol/L uitkomt, of wanneer HbA1c boven 39 mmol/mol stijgt. Er zijn drie stadia:
- Tijdelijk verhoogd: na een koolhydraatrijke maaltijd, door stress of ziekte. Bij gezonde mensen normaliseert dit snel. Geen reden voor zorg.
- Prediabetes: structureel licht verhoogd. Het risico op type 2 diabetes is sterk vergroot, maar dit stadium is met leefstijlverandering volledig omkeerbaar.
- Diabetes mellitus: nuchtere glucose ≥ 7,0 mmol/L of HbA1c ≥ 48 mmol/mol. Verdere behandeling en begeleiding door een arts is noodzakelijk.
Het verraderlijke van een te hoge bloedsuiker is dat klachten in het beginstadium vaag zijn of ontbreken. Prediabetes verloopt vrijwel altijd symptoomloos, terwijl de schade aan bloedvaten al wel begint op te treden.
Klachten bij een te hoge bloedsuiker
Klachten van hyperglykemie treden vooral op bij duidelijk verhoogde waarden of bij een plotseling stijgende bloedsuiker. Bij langzaam oplopende waarden (zoals bij type 2 diabetes) worden ze vaak niet herkend.
Wat veroorzaakt een te hoge bloedsuiker?
- insulineresistentie door overgewicht, weinig beweging of buikvet (meest voorkomende oorzaak type 2 diabetes)
- onvoldoende insulineproductie door de alvleesklier (type 1 diabetes, of laat stadium type 2)
- een dieet hoog in snelle koolhydraten en geraffineerde suikers
- chronische stress (stresshormonen verhogen de bloedsuiker)
- gebruik van corticosteroïden of andere medicijnen
- acute ziekte of infectie (tijdelijke stijging)
- erfelijke aanleg: familiegeschiedenis van type 2 diabetes verhoogt het risico
- zwangerschapsdiabetes in de voorgeschiedenis
Prediabetes is omkeerbaar, maar alleen als je het weet
Een bloedsuiker in het prediabetesbereik (6,1–6,9 mmol/L nuchter) geeft vaak geen klachten. Toch is dit het moment waarop ingrijpen het meest effect heeft. Met aanpassingen in voeding, beweging en gewicht normaliseert de bloedsuiker bij een aanzienlijk deel van de mensen volledig. Meten geeft het inzicht om op tijd bij te sturen.
Veelgestelde vragen
Wat is een te hoge bloedsuiker?
Wat zijn de symptomen van een te hoge bloedsuiker?
Wat is het verschil tussen prediabetes en diabetes?
Hoe kan ik mijn bloedsuiker thuis meten?
Kan een te hoge bloedsuiker zonder klachten gevaarlijk zijn?
Wil je dit zelf meten?
Met de bloedsuiker test van Coolioo meet je thuis je nuchtere glucose en HbA1c. Geen nuchter hoeven voor de HbA1c, professionele laboratoriumanalyse, uitslag in je dashboard.
Bekijk de bloedsuiker test Meer lezen over HbA1c