Wat zijn elektrolyten?

Wat zijn elektrolyten?

Elektrolyten zijn kleine, elektrisch geladen deeltjes die superbelangrijk zijn voor hoe je lichaam functioneert. Je vindt ze onder andere in je bloed, zweet en cellen, en ze regelen van alles: van je vochtbalans tot het samentrekken van je spieren en het doorgeven van zenuwprikkels. 

Denk aan mineralen zoals natrium, kalium, calcium, magnesium en chloride. Als je veel sport, zweet of ziek bent (bijvoorbeeld met diarree of braken), kun je sneller elektrolyten verliezen en daardoor uit balans raken. 

Dat merk je soms aan dingen zoals spierkramp, vermoeidheid of hoofdpijn. Gelukkig haal je ze gewoon uit je voeding. Bijvoorbeeld uit bananen, zuivel, noten of zout. Kortom, elektrolyten houden jouw lichaam draaiende als een goed geoliede machine, zonder dat je het meestal doorhebt.

Wat zijn elektrolyten in bloed?

Elektrolyten in je bloed zijn essentieel voor je gezondheid. Artsen kijken er vaak naar in bloedonderzoeken, omdat een verstoring in die waardes kan wijzen op uitdroging, nierproblemen, een verstoorde zuur-basebalans, of andere gezondheidsproblemen.

In je bloedplasma bevinden zich vooral natrium, kalium, calcium, magnesium, chloride en bicarbonaat. Elk van deze heeft een specifieke taak:

• Natrium (Na+) regelt onder andere je bloeddruk en vochtbalans.
• Kalium (K+) helpt bij het samentrekken van je spieren en het goed laten werken van je hart.
• Calcium (Ca2+) is niet alleen belangrijk voor je botten, maar ook voor spierfunctie en zenuwgeleiding.
• Magnesium (Mg2+) ondersteunt meer dan 300 biochemische processen, waaronder spier- en zenuwfunctie.
• Chloride (Cl-) helpt met het behouden van een goede vochtbalans.
• Bicarbonaat (HCO3-) reguleert de zuurgraad (pH) van je bloed.

Als één van deze elektrolyten te hoog of te laag is, kan dat klachten geven. Denk aan spierkrampen, vermoeidheid, hartritmestoornissen of verwardheid. Je lichaam werkt hard om die waardes in balans te houden, onder andere via je nieren en hormonen.

En elektrolyten in voeding?

Elektrolyten krijg je binnen via wat je eet en drinkt. Ze zitten van nature in heel veel voedingsmiddelen. Hier zijn wat voorbeelden van waar je welke elektrolyt in kunt vinden:

• Natrium: zit vooral in zout, dus in alles waar zout aan toegevoegd is, zoals brood, kaas, soep en snacks.
• Kalium: vind je in bananen, aardappelen, spinazie, avocado, tomaten en sinaasappels.
• Calcium: zit in zuivelproducten zoals melk, kaas en yoghurt, maar ook in broccoli, amandelen en tofu.
• Magnesium: zit in noten, zaden, volkoren granen, groene bladgroenten en pure chocolade.
• Chloride: komt meestal samen met natrium binnen via keukenzout (natriumchloride).
• Fosfaat: zit in vlees, vis, zuivel en peulvruchten.
• Bicarbonaat: dit maak je lichaam zelf aan, maar het komt ook voor in mineraalwater met een hoge pH.

Als je gezond en gevarieerd eet, krijg je meestal genoeg elektrolyten binnen. Maar als je bijvoorbeeld veel sport, veel zweet, of last hebt van diarree of braken, kun je een tekort oplopen.

Wat doen elektrolyten in het lichaam? 

Elektrolyten zijn echt onmisbaar voor allerlei lichaamsfuncties. Wat elektrolyten in het lichaam doen is:

1. Vochtbalans reguleren
2. Zenuwprikkels doorgeven
3. Spierfunctie ondersteunen
4. Zuurgraad in balans houden
5. Hartfunctie reguleren

Vochtbalans reguleren

Elektrolyten helpen je lichaam om de juiste hoeveelheid vocht vast te houden en afvalstoffen af te voeren. Vooral natrium en kalium werken hierbij als een soort team. Ze trekken water aan of laten het los, afhankelijk van wat je lichaam nodig heeft.

Zenuwprikkels doorgeven

Zenuwen werken door elektrische impulsen, en elektrolyten zorgen ervoor dat die signalen goed worden doorgegeven. Kalium, natrium en calcium zijn hier heel belangrijk bij. Zonder hen zouden je hersenen geen seintjes kunnen geven aan je spieren.

Spierfunctie ondersteunen

Of je nu aan het hardlopen bent of een glas water optilt: spieren kunnen alleen samentrekken als de elektrolytenbalans goed is. Tekorten (vooral van kalium, calcium of magnesium) kunnen leiden tot spierkrampen of spierzwakte.

Zuurgraad (pH) in balans houden

Bicarbonaat en andere elektrolyten helpen je bloed op een gezonde pH van ongeveer 7,4 te houden. Als je lichaam te zuur of te basisch wordt, kan dat allerlei problemen geven.

Hartfunctie reguleren

Je hart is in feite een spier die continu klopt dankzij elektrische signalen. Een goede elektrolytenbalans is dus cruciaal voor een normaal hartritme. Verstoring kan leiden tot hartritmestoornissen, wat gevaarlijk kan zijn.

Meer lezen? Bekijk ook de wetenschappelijke achtergrond van elektrolyten op de website van het Stichting Orthokennis. Daar vind je betrouwbare informatie over wat elektrolyten precies zijn en wat het doet.

Wat zijn het?

Ontdek wat elektrolyten zijn en wat ze in het lichaam doen, zodat je weet dat je genoeg binnenkrijgt en bij kunt pakken als dat nodig is.

Check wat elektrolyten precies zijn

Wanneer moet je ze innemen?

Ontdek wanneer elektrolyten innemen het beste werkt, zodat je altijd weet wanneer je ze moet innemen als je bijvoorbeeld gaat hardlopen.

Leer wanneer je ze moet innemen

Welke soorten zijn er?

Ontdek welke elektrolyten er zijn en zie meteen waar ze allemaal voor zijn, zodat je zeker weet dat je de juiste neemt als dat nodig is.

Leer welke soorten elektrolyten er zijn