Aandoening

Wat is levercirrose?

Q: Is levercirrose terug te draaien?

In vroeg stadium kan deel van schade worden teruggedraaid door oorzaak weg te nemen. Bij gevorderde cirrose blijft littekenweefsel.

Q: Is cirrose alleen door alcohol?

Nee. Hepatitis B en C, leververvetting (NAFLD) door overgewicht, auto-immuunziekten en erfelijke aandoeningen geven ook cirrose.

Q: Hoe ontdek je cirrose vroeg?

Via bloedonderzoek met verhoogde leverwaarden. Bij verdenking echo en FibroScan voor kwantificeren fibrose.

Levercirrose is de eindfase van chronische leverschade. Gezond leverweefsel wordt vervangen door littekenweefsel. In vroeg stadium nog omkeerbaar, in laat stadium definitief. Hier lees je oorzaken, symptomen, stadia en wat je nog kunt doen.

Verbeter je lever stap voor stap ...of koop de Lever Test

Hoe ontstaat levercirrose?

Cirrose ontstaat door langdurige beschadiging van levercellen. Bij elke beschadiging maakt je lever littekenweefsel aan om te repareren. Bij blijvende schade hoopt dit weefsel zich op en verdringt het functionele leverweefsel.

Het proces verloopt geleidelijk over jaren tot decennia. Daarom worden symptomen vaak laat opgemerkt. De meeste mensen met beginnende cirrose voelen niets. Pas bij vergevorderde fibrose ontstaan klachten.

Belangrijk: in vroeg stadium kan de schade nog deels worden teruggedraaid door de oorzaak weg te nemen. In laat stadium niet meer.

Belangrijkste oorzaken

AlcoholChronisch overmatig gebruik

NAFLDNiet-alcoholische leververvetting

Hepatitis B en CChronische virusinfectie

Auto-immuunPBC, AIH, PSC

ErfelijkHemochromatose, Wilson

MedicijnenLangdurig schadelijk gebruik

Stadia

De 4 stadia van levercirrose

Cirrose verloopt via 4 stadia. Hoe vroeger ontdekt, hoe meer aanpak nog mogelijk.

Stadium 1: compensatie

Beginnende fibrose, lever functioneert nog goed. Geen of nauwelijks klachten. Bij meten zijn leverwaardes vaak verhoogd. Bij stoppen oorzaak nog reversibel.

Stadium 2: progressief

Fibrose breidt zich uit, leverweefsel raakt vervormd. Eerste subtiele klachten: vermoeidheid, lichte druk rechtsboven. Leverwaardes duidelijk verstoord.

Stadium 3: gevorderd

Cirrose op alle plekken. Klachten worden zichtbaar: geelzucht, opgezette buik (ascites), bloedingen. Leverfunctie afgenomen. Niet meer omkeerbaar, wel stabiliseerbaar.

Stadium 4: decompensatie

Lever kan haar functies onvoldoende vervullen. Ernstige klachten en complicaties. Levertransplantatie wordt overwogen. Levensverwachting beperkt.

Symptomen herkennen

Vroege cirrose geeft vaak geen symptomen. Bij gevorderde cirrose ontstaan klachten die wijzen op verminderde leverfunctie.

✓Aanhoudende vermoeidheid en zwakte

✓Verminderde eetlust en gewichtsverlies

✓Geelzucht (gele huid en oogwit)

✓Opgezette buik door vochtophoping (ascites)

✓Snel blauwe plekken en bloedneuzen

✓Jeuk over hele lichaam

✓Verwarring of geheugenproblemen (encefalopathie)

✓Rode handpalmen en spider naevi op huid

Aanpak en behandeling

Behandeling richt zich op het stoppen van verdere schade en het managen van complicaties. Wat mogelijk is hangt af van het stadium.

✓Volledig stoppen met alcohol (essentieel bij elke vorm)

✓Behandeling onderliggende oorzaak (hepatitis, NAFLD)

✓Medicatie tegen complicaties

✓Aangepaste voeding (lager zout, eiwitrijk)

✓Regelmatige controle leverwaarden en echo

✓Bij decompensatie: overweging transplantatie

Vermoeden van cirrose? Naar de huisarts

Cirrose is geen aandoening om zelf te managen. Bij vermoeden of risico-factoren is medisch onderzoek essentieel. De huisarts kan via bloedonderzoek en doorverwijzing naar MDL-arts duidelijkheid geven.

Familiair voorkomen leverziekten
Langdurig overmatig alcoholgebruik
Diagnose hepatitis B of C
Verhoogde leverwaarden bij eerder onderzoek
Symptomen passend bij gevorderde lever-aandoening

Verder lezen

Gerelateerde uitleg

Bronnen

Meer lezen bij betrouwbare bronnen

🏥

Levercirrose

Patiëntinformatie over symptomen, oorzaken en behandeling thuisarts.nl

📋

Levercirrose bij MLDS

Uitgebreide informatie van Maag Lever Darm Stichting mlds.nl

🍷

Te veel alcohol

Hoofdoorzaak alcoholische cirrose thuisarts.nl

❤️

Nederlandse Leverpatienten Vereniging

Patiëntenvereniging met support en informatie nlt.nl

Veelgestelde vragen

Is levercirrose terug te draaien?

In vroeg stadium (compensatie) kan een deel van de schade worden teruggedraaid door de oorzaak volledig weg te nemen. Bij gevorderde cirrose is verdere schade te voorkomen, maar het reeds gevormde littekenweefsel blijft. Vandaar belang van vroeg ontdekken via leverwaardes meten.

Wat is de levensverwachting bij cirrose?

Sterk afhankelijk van stadium en oorzaak. Bij gecompenseerde cirrose 10 tot 15 jaar mediane overleving, soms langer. Bij decompensatie 1 tot 3 jaar zonder transplantatie. Met goede behandeling en stoppen oorzaak verbetert de prognose.

Is cirrose alleen door alcohol?

Nee. Wereldwijd is hepatitis (B en C) de grootste oorzaak. In Nederland is leververvetting (NAFLD) door overgewicht inmiddels een grote oorzaak, naast alcohol. Auto-immuunziekten en erfelijke aandoeningen geven ook cirrose.

Hoe ontdek je cirrose vroeg?

Via bloedonderzoek (verhoogde leverwaarden ALAT, ASAT, GGT). Bij verdenking volgt echo en eventueel FibroScan om fibrose te kwantificeren. Met de Lever Monitor houd je waardes structureel in de gaten.

Wat doe ik bij verhoogde leverwaarden?

Stop met alcohol, check medicatie en supplementen, kijk naar gewicht en voeding. Plan controle bij huisarts om oorzaak te bepalen. Voor structurele monitoring: leverwaarden te hoog.