Leverontsteking volledig uitgelegd

Q: Is leverontsteking besmettelijk?

Hangt af van oorzaak. Hepatitis A en E via voedsel/water. Hepatitis B, C en D via bloed en seksueel contact. Niet-virale leverontsteking is niet besmettelijk.

Q: Hoe lang duurt acute hepatitis?

Hepatitis A 4-6 weken, volledig herstel. Hepatitis B kan in 6 maanden herstellen of chronisch worden. Hepatitis C vaak chronisch.

Q: Kan hepatitis genezen?

Hepatitis A en E genezen vanzelf. Hepatitis C te genezen met DAA-medicatie. Hepatitis B niet te genezen, wel te onderdrukken. NASH omkeerbaar via leefstijl.

Q: Tegen welke hepatitis kun je vaccineren?

Tegen hepatitis A en B bestaan vaccins. Hepatitis B in Rijksvaccinatieprogramma. Hepatitis A bij reizen aan te raden. Voor C, D en E geen vaccin.

Q: Wat doe ik na vermoedelijke blootstelling?

Huisarts of GGD binnen 48 uur. Post-expositie profylaxe mogelijk voor hepatitis A en B.

Acute en chronische leverontsteking

Leverontsteking is acuut of chronisch. Acuut betekent kortdurend, vaak met heftige klachten die na enkele weken tot maanden weer verdwijnen. Chronisch betekent langer dan 6 maanden, vaak met geleidelijk verergerende leverschade.

Acute hepatitis komt typisch door hepatitis A virus, alcohol-piek, of medicijnen. Chronische hepatitis komt door hepatitis B en C virussen, langdurig alcohol, NASH (vette lever met ontsteking) of auto-immuun-leverziekten.

Verschil maakt voor de aanpak: acute hepatitis behandeling is meestal ondersteunend (rust, hydratie). Chronische hepatitis vraagt vaak medicatie en langdurige monitoring.

Soorten virale hepatitis

Hepatitis AAcuut, via voedsel/water

Hepatitis BChronisch mogelijk, via bloed/seks

Hepatitis CVaak chronisch, via bloed

Hepatitis DAlleen samen met B

Hepatitis EAcuut, via voedsel/water

Niet-viraalAlcohol, NASH, auto-immuun

Oorzaken

Niet-virale leverontsteking

Niet alleen virussen veroorzaken leverontsteking. Diverse andere oorzaken kunnen tot vergelijkbare klachten leiden.

🍷

Alcoholische hepatitis

Acute ontsteking door piek-gebruik of chronisch overmatig drinken. Bij ernstige vorm levensbedreigend. Behandeling: volledig stoppen met alcohol, eventueel ondersteunende medicatie.

⚖️

NASH (steatohepatitis)

Vette lever met ontsteking. Hangt samen met overgewicht, diabetes en metabool syndroom. Behandeling via leefstijl en gewichtsverlies.

💊

Medicatie

Sommige medicijnen, supplementen en kruiden kunnen leverontsteking veroorzaken. Paracetamol-overdosering, statines, antibiotica zoals amoxicilline-clavulaanzuur. Vraag arts bij twijfel.

🦠

Auto-immuunhepatitis

Het eigen immuunsysteem valt levercellen aan. Vaker bij vrouwen. Behandeling: immuunonderdrukkende medicatie. Tijdige start belangrijk.

⚗️

Toxische hepatitis

Door vergiftiging met chemicaliën, paddenstoelen, of bepaalde supplementen. Acuut beeld, vaak ernstig. Spoedeisende medische hulp nodig.

🧬

Erfelijk

Hemochromatose (te veel ijzer) en ziekte van Wilson (koperstapeling) geven chronische leverontsteking. Vroeg opsporen voorkomt schade.

Symptomen leverontsteking

Acute hepatitis geeft vaak duidelijke klachten. Chronische hepatitis kan jarenlang stil verlopen. Symptomen lijken op andere aandoeningen, vandaar belang van bloedonderzoek.

✓Aanhoudende vermoeidheid

✓Verminderde eetlust en misselijkheid

✓Pijn of druk rechtsboven in de buik

✓Geelzucht (gele huid en oogwit)

✓Donkere urine en lichte ontlasting

✓Spier- en gewrichtspijn

✓Bij acute vorm: koorts en grieperig gevoel

Diagnose hepatitis

Bloedonderzoek geeft vrijwel altijd uitsluitsel. Sterk verhoogde ALAT en ASAT (vaak boven 1000 U/L bij acute hepatitis) wijzen op actieve ontsteking.

✓ALAT en ASAT: sterk verhoogd bij actieve ontsteking

✓Bilirubine: verhoogd bij geelzucht

✓Hepatitis-antistoffen: A, B, C, D, E specifiek

✓Auto-immuun panel: ANA, ASMA, LKM

✓IJzer en koper: bij verdenking erfelijk

✓Echo: bij chronische vormen voor structuur

Wanneer naar de huisarts of HAP?

Bij vermoeden van leverontsteking is medische beoordeling belangrijk. Vooral bij acute klachten kan tijdige behandeling complicaties voorkomen.

Geelzucht (gele huid of oogwit)
Donkere urine en lichte ontlasting
Aanhoudende misselijkheid en braken
Heftige pijn rechtsboven in de buik
Bekend risico op hepatitis (reizen, blootstelling)
Sterk verhoogde leverwaarden bij eerder onderzoek

Verder lezen

Gerelateerde uitleg

Bronnen

Meer lezen bij betrouwbare bronnen

🏥

Leverontsteking

Patiëntinformatie van NHG thuisarts.nl

🦠

Hepatitis bij RIVM

Officiële informatie over verschillende vormen rivm.nl

📋

Hepatitis bij MLDS

Maag Lever Darm Stichting met uitgebreide info mlds.nl

📋

LCI-richtlijn Hepatitis B

Officiële richtlijn voor diagnostiek en behandeling lci.rivm.nl

Veelgestelde vragen

Is leverontsteking besmettelijk?

Hangt af van de oorzaak. Hepatitis A en E worden via voedsel/water overgedragen. Hepatitis B, C en D via bloed en seksueel contact. Niet-virale leverontsteking (alcohol, NASH, auto-immuun) is niet besmettelijk.

Hoe lang duurt acute hepatitis?

Acute hepatitis A duurt 4 tot 6 weken, herstel volledig. Acute hepatitis B kan in 6 maanden herstellen of chronisch worden. Hepatitis C wordt vaak chronisch. Niet-virale acute hepatitis varieert sterk per oorzaak.

Kan hepatitis genezen?

Hepatitis A en E genezen meestal vanzelf. Hepatitis C is sinds enkele jaren te genezen met DAA-medicatie. Hepatitis B niet te genezen, wel te onderdrukken. Auto-immuunhepatitis behandeling levenslang. NASH omkeerbaar via leefstijl.

Tegen welke hepatitis kun je vaccineren?

Tegen hepatitis A en B bestaan effectieve vaccins. Hepatitis B is opgenomen in Rijksvaccinatieprogramma. Hepatitis A vaccinatie aan te raden bij reizen naar endemische gebieden. Voor C, D en E geen vaccin beschikbaar.

Wat doe ik na vermoedelijke blootstelling?

Bij prik-incident, onveilig seks of verdacht voedsel: huisarts of GGD contacteren binnen 48 uur. Voor hepatitis A en B is post-expositie profylaxe (vaccinatie of immunoglobulines) mogelijk. Snel handelen voorkomt infectie.

Hoe ontdek ik chronische hepatitis?

Chronische hepatitis verloopt vaak stil. Bij verhoogde leverwaarden of risicofactoren is screening verstandig. Met de Lever Monitor houd je waardes in de gaten, bij verhoging kun je gerichter testen.