De estradiol pleister
De estradiol pleister is in Nederland tegenwoordig de meest voorgeschreven vorm van hormoontherapie. Twee keer per week wisselen, geeft stabiele hormoonspiegels en is veiliger dan tabletten voor trombose-risico. Hier lees je hoe het werkt, welke doseringen er zijn en hoe je het in praktijk gebruikt.
Wat is een estradiol pleister?
Een estradiol pleister is een transparante zelfklevende pleister die estradiol via de huid in je bloedbaan afgeeft. Het hormoon wordt geleidelijk vrijgegeven, gedurende 3 tot 4 dagen per pleister. Twee keer per week wisselen geeft stabiele hormoonspiegels.
Het grote voordeel boven tabletten: estradiol gaat direct in de bloedbaan, niet eerst door de lever. Dat noemt men transdermaal. Geen first-pass-effect betekent: minder leverbelasting, lager trombose-risico, lagere dosis nodig voor zelfde effect.
In Nederland verkrijgbare merken: Estradot, Estradiol Mylan, Climara, Femseven en generieke varianten. Werken vergelijkbaar, alleen verschil in pleistergrootte en hechtsterkte. Vergoeding via zorgverzekering bij voorschrift huisarts of gynaecoloog.
Pleister in cijfers
Hoe gebruik je een pleister?
Een paar regels die je apotheker en bijsluiter ook benadrukken. Eenvoudig, maar er zijn wel valkuilen.
1. Plakplaats
Geschikt: onderbuik (boven heupbot), billen, bovenkant bil-naad, bovenbeen aan de buitenzijde.
Niet plakken: op borsten (oestrogeenstapeling weefsel), gezicht, gezwollen of geïrriteerde huid, openwondjes.
Wissel plakplaats: elke pleister op andere plek voor 7 dagen pauze per gebied. Voorkomt huidirritatie.
2. Voor het plakken
Schone huid: droog, geen olie, lotion of poeder. Direct na douchen handig (huid afdrogen wachten).
Geen body lotion of olie: verstoort hechting, vermindert opname.
Niet vlak voor sport: zweet kan pleister loswerken. Of plak ergens minder zweetgevoelig.
3. Wisselschema
2 keer per week: bijvoorbeeld zondag en woensdag. Vaste tijdstippen helpen onthouden.
Apps en herinneringen: sommige fabrikanten hebben app, of zet 2x per week alarm in telefoon.
Pleister-vergeten: zo snel mogelijk vervangen. Bij meerdere dagen pauze: nieuwe pleister, geen dubbel plakken.
4. Douchen, zwemmen, sporten
Douchen: geen probleem, pleister blijft zitten. Niet hard scrubben op pleister.
Zwemmen, hardlopen, sauna: meeste pleisters bestand. Check pleister regelmatig.
Bij loslating: opnieuw vastdrukken. Bij volledig los: nieuwe pleister, niet plakken bovenop oude.
5. Dosering aanpassen
Start meestal laag: 25 of 50 µg/dag. Effect na 4-8 weken evalueren.
Bij onvoldoende effect: arts kan ophogen (75 of 100 µg/dag).
Bij bijwerkingen: verlagen overwegen, of overgaan naar gel (fijnere dosering mogelijk).
6. Vergeet progesteron niet
Heb je nog een baarmoeder? Dan moet er progesteron bij om endometrium te beschermen tegen estradiol-overstimulatie.
Vorm: Utrogestan capsules (avond), of combinatie-pleister (estradiol + progestageen in één pleister).
Cyclisch of continu: arts bepaalt op basis van menopauzale fase en voorkeur.
Voor- en nadelen pleister versus tablet versus gel
Drie hoofdvormen van estradiol-toediening, elk met eigen kenmerken. Hieronder vergelijking om mee naar huisarts te nemen.
- Pleister voordelen: stabiele bloedspiegel, transdermaal (geen leverpassage), 2x per week (geen dagelijks slikken), trombose-veilig
- Pleister nadelen: zichtbaar op huid, zelden huidirritatie, kan loslaten bij sport, vaste plakcyclus
- Tablet voordelen: eenvoudig, geen huideffect, vele jaren ervaring, goedkoper bij sommige merken
- Tablet nadelen: first-pass leverpassage, hoger trombose-risico, dagelijks slikken, schommelende bloedspiegel
- Gel voordelen: transdermaal zoals pleister, fijne dosering mogelijk (kleine of grote doseur), geen huidplakking
- Gel nadelen: dagelijks aanbrengen, niet meteen kleden of douchen, kan op anderen overdragen bij huidcontact
- Aanbeveling moderne richtlijnen: transdermaal (pleister of gel) als eerste keuze boven tabletten
- Persoonlijke voorkeur telt: beste vorm is die je consequent gebruikt
Voor de wetenschappelijke achtergrond zie HRT uitgelegd. Voor patiëntgerichte info over wanneer hormoontherapie geschikt is zie hormoontherapie.
Bijwerkingen estradiol pleister
Wat kun je verwachten en wat is reden om met arts te overleggen?
Bevestig of HRT effect heeft
Periodieke meting van estradiol kan helpen om dosering te optimaliseren. Te lage dosis: klachten houden aan. Te hoge dosis: bijwerkingen.
De Overgang Monitor brengt FSH, LH, estradiol, progesteron, TSH en fT4 periodiek in beeld. Volg of HRT effect heeft over tijd.
Bekijk Overgang Monitor →Doseringen op een rij
De dosering wordt in microgram per dag aangegeven (µg/dag). Pleisters bestaan in standaarddoseringen.
Stoppen of afbouwen
Wanneer overwegen, en hoe doe je het zonder klachten te laten terugkomen?
Gerelateerde uitleg
Meer lezen bij betrouwbare bronnen
Veelgestelde vragen over de pleister
Waar plak ik de pleister?
Hoe vaak moet ik de pleister wisselen?
Wat doe ik als de pleister loslaat?
Mag ik douchen, zwemmen of sporten met de pleister?
Wanneer voel ik effect?
Welke dosering is normaal?
Heb ik progesteron erbij nodig?
Hoe stop ik met de pleister?
Volg of HRT effect heeft
Tijdens estradiol-pleister-gebruik kan periodieke meting van hormonen helpen dosering te optimaliseren. Te laag: klachten houden aan. Te hoog: bijwerkingen.