Welke symptomen wijzen op een lage ferritine?

• Energie: aanhoudende moeheid, weinig uithoudingsvermogen, na een nacht slaap nog niet uitgerust.
• Hart en longen: sneller buiten adem bij trappen of fietsen, hartkloppingen, soms oorsuizen.
• Hoofd: hoofdpijn, licht in het hoofd bij opstaan, moeite met concentreren of woorden vinden.
• Huid en haar: bleke huid, bleek slijmvlies aan de binnenkant van je onderooglid, meer haaruitval.
• Temperatuur: het snel koud hebben, vooral aan handen en voeten.
• Stemming: prikkelbaar, somber of futloos zonder duidelijke aanleiding.

Waarom je klachten hebt terwijl je bloedwaarden goed lijken

IJzergebrek verloopt in fasen. Eerst gebruikt je lichaam de voorraad in lever, milt en beenmerg op; ferritine daalt. Daarna zakt het ijzer dat in je bloed circuleert. Pas in de laatste fase lukt het niet meer om genoeg hemoglobine te maken en is er bloedarmoede. In die eerste fasen kan je hemoglobine keurig normaal zijn terwijl je je al moe en kortademig voelt. Een losse ferritinemeting laat precies dat stadium zien en verklaart waarom een eerdere bloedtest bij de huisarts niets bijzonders liet zien als daarbij alleen het hemoglobine is bepaald.

Signalen die vaak niet aan ijzer worden gekoppeld

• Rusteloze benen: een onrustig, kriebelig gevoel in je benen in de avond of nacht.
• Brokkelige of holle nagels: nagels die makkelijk scheuren of lepelvormig worden.
• Kloofjes in de mondhoeken: pijnlijke scheurtjes die steeds terugkomen, soms met een gladde tong.
• Vreemde trek: zin in ijsblokjes, klei of aarde; dit heet pica en is een bekend signaal.
• Minder weerstand: vaker en langer verkouden zijn.
• Slechter presteren bij sport: je herstel na een training duurt merkbaar langer.

Deze klachten passen ook bij iets anders

Juist door die overlap is een getal nuttig. Weet je dat je ferritine laag is, dan heb je een concreet aanknopingspunt. Is je ferritine normaal terwijl de klachten blijven, dan kun je met de huisarts naar andere oorzaken kijken.

Van klacht naar meting

Meet als de klachten langer dan een paar weken duren of als je tot een risicogroep hoort: hevige menstruaties, zwangerschap, volledig plantaardige voeding, regelmatig bloed doneren, darmklachten of intensief duursporten. Prik liefst niet tijdens of vlak na een infectie, want ferritine is een acutefase-eiwit en kan dan vals normaal uitvallen, waardoor een tekort gemist wordt. Wil je er hemoglobine bij, kies dan de Bloedarmoede test; wil je serumijzer erbij, dan is de IJzertekort test logischer. Achtergrond over bloedarmoede lees je op bloedarmoede.