Hoe T3 ontstaat

De schildklier maakt vooral T4 en maar een klein deel T3. Het grootste deel van het T3 in je lichaam ontstaat in lever, nieren en spieren, waar enzymen (dejodinases) een joodatoom van T4 afhalen. Dat maakt T3 tot een waarde die niet alleen iets zegt over de schildklier, maar ook over de conditie van het lichaam: bij ziekte, honger en stress zet het lichaam minder T4 om in actief T3 en meer in de inactieve variant reverse T3, als een soort spaarstand. Laboratoria meten meestal FT3, het vrije deel, zodat veranderingen in eiwitbinding de uitslag niet verstoren.

Wat een hoog FT3 betekent

• Hyperthyreoïdie: een te snel werkende schildklier, bijvoorbeeld door de ziekte van Graves of een autonome knobbel. TSH is dan laag en FT4 vaak ook verhoogd.
• T3-toxicose: een lage TSH met een hoog FT3 en een nog normaal FT4. Dit is een vroege fase van hyperthyreoïdie of een knobbel die vooral T3 maakt.
• Te hoge dosering: bij gebruik van T3-bevattende medicatie (liothyronine, combinatiepreparaten) of te veel levothyroxine.
• Meetverstoring: biotine-supplementen in hoge dosering kunnen in sommige methodes een vals hoog FT3 (en FT4) geven met een vals laag TSH.

Klachten bij een hoog FT3: hartkloppingen, afvallen ondanks eetlust, trillen, zweten, warm hebben, onrust, slecht slapen. Bij deze combinatie ga je naar de huisarts.

Wat een laag FT3 betekent

• Laag-T3-syndroom (non-thyroidal illness): bij een infectie, na een operatie, bij chronische ziekte, ondervoeding, een streng dieet of intensief sporten met te weinig eten. TSH en FT4 zijn dan normaal; behandeling met schildklierhormoon helpt niet. De waarde herstelt als het lichaam herstelt.
• Hypothyreoïdie in een gevorderd stadium: bij een duidelijk tekort daalt eerst FT4 en pas later FT3; een laag FT3 is dus zelden de eerste aanwijzing.
• Medicijnen: bètablokkers (propranolol), amiodaron, glucocorticoïden en jodiumhoudend contrast remmen de omzetting van T4 naar T3.
• Ouderdom: bij gezonde ouderen ligt FT3 vaak iets lager zonder dat dit een ziekte is.

FT3 alleen zegt weinig

Omdat de combinatie bepalend is, meet Coolioo FT3 alleen in profielen samen met TSH en FT4: de Complete schildklier test (€ 65) en de Premium schildklier test met anti-TPO (€ 99). Stop hoge doseringen biotine minimaal twee dagen voor de afname.

Wanneer naar de huisarts?

Bij een hoog FT3 met een lage TSH altijd; de huisarts bepaalt met een herhaling, anti-TPO of TSH-receptorantistoffen en eventueel een echo wat de oorzaak is. Bij een laag FT3 met normale TSH en FT4 is behandeling vrijwel nooit nodig; kijk naar de reden (ziekte, dieet, medicatie) en meet na herstel opnieuw. Voelt het toch niet goed, bespreek het dan met de huisarts en neem het rapport uit je dashboard mee.