Duizelig bij opstaan
Een plotseling duizelig gevoel zodra je opstaat vanuit een stoel of bed is een van de meest voorkomende klachten. Het heeft een naam: orthostatische hypotensie. En het heeft vaak een oorzaak in je bloed.
Wat is orthostatische hypotensie?
Als je opstaat vanuit een liggende of zittende positie, moet je hart snel meer bloed naar je hoofd pompen om de zwaartekracht te compenseren. Bij de meeste mensen regelt het lichaam dit automatisch.
Bij orthostatische hypotensie lukt die aanpassing even niet snel genoeg. Er stroomt kort te weinig bloed naar je hersenen, wat zich uit in een duizelig, licht of zwart voor je ogen gevoel. Dit kan versterkt worden door tekorten in je bloed.
Welke bloedwaarden zijn betrokken?
Thuisarts.nl, de patientenwebsite van de Nederlandse huisartsen (NHG), beschrijft hoe snel opstaan uit een stoel of bed een licht gevoel in het hoofd kan veroorzaken. Het advies: sta langzamer op en ga eerst even zitten voordat je volledig staat. Bloedonderzoek kan onderliggende oorzaken aantonen.
Lees het artikel op Thuisarts.nl ↗Waardoor word je duizelig als je opstaat?
Naast een snelle houdingsverandering kunnen bloedwaarden een grote rol spelen bij duizeligheid bij opstaan. Dit zijn de meest voorkomende bloedgerelateerde oorzaken.
IJzertekort en bloedarmoede
Bij een ijzertekort vervoert je bloed minder zuurstof via hemoglobine. Je hersenen hebben bij het opstaan direct meer zuurstof nodig. Als die toevoer tekortschiet, geeft dat een plotselinge duizeligheid of zwart voor je ogen. IJzertekort is de meest voorkomende bloedgerelateerde oorzaak van duizeligheid bij opstaan.
Meer over ijzerVitamine B12 tekort
Je zenuwstelsel regelt de bloeddrukrespons bij houdingsveranderingen. B12 is essentieel voor een goed werkend zenuwstelsel. Bij een B12 tekort raken de zenuwen beschadigd die de bloedvaten aansturen, waardoor de bloeddruk bij opstaan te traag stijgt.
Meer over B12Lage bloeddruk
Een al te lage rustige bloeddruk geeft weinig reserve om bij het opstaan snel genoeg te stijgen. Dit versterkt het effect van orthostatische hypotensie. Een lage bloeddruk kan samenhangen met ijzertekort, uitdroging of een schildklierprobleem.
Meer over bloeddrukLage bloedsuiker
Je hersenen draaien op glucose. Bij een lage bloedsuiker hebben ze onvoldoende brandstof voor de extra activiteit die hoort bij het opstaan. Dit geeft een zweverig, licht of duizelig gevoel dat verergert als je snel overeind komt.
Meer over glucoseTrage schildklier
Een onderactieve schildklier vertraagt je stofwisseling en de reactiesnelheid van je cardiovasculaire systeem. Hierdoor past je bloeddruk zich bij het opstaan langzamer aan, wat duizeligheid of een licht gevoel in het hoofd geeft.
Meer over schildklierUitdroging en elektrolyten
Bij onvoldoende vochtinname is er minder bloed in omloop, waardoor de bloeddruk bij opstaan eerder daalt. Tekorten aan natrium of magnesium versterken dit effect. Dit is ook waarom je 's ochtends vroeg sneller duizelig bent bij opstaan.
Meer over magnesiumOntdek de oorzaak van jouw duizeligheid bij opstaan
Met een thuisbloedtest van Coolioo check je snel de bloedwaarden die het meest samenhangen met duizeligheid bij het opstaan.
IJzertekort test
De meest directe test bij duizeligheid bij opstaan. Meet hemoglobine, ijzer en ferritine. Bloedarmoede door ijzertekort is de meest voorkomende bloedgerelateerde oorzaak.
Vitamine B12 test
Bij duizeligheid bij opstaan samen met tintelingen of vermoeidheid is een B12 tekort een veelvoorkomende oorzaak van een verstoorde bloeddrukregeling.
Hart en vaatziekten test
Bij duizeligheid bij opstaan samen met hartkloppingen of kortademigheid. Meet glucose, cholesterol en ontstekingswaarden in een keer.
Vragen over duizelig bij opstaan
Antwoorden op de meest gestelde vragen over plotselinge duizeligheid bij het opstaan vanuit een stoel of bed.
Waarom word ik duizelig als ik opsta?
Kan een ijzertekort ervoor zorgen dat ik duizelig word bij het opstaan?
Is duizeligheid bij opstaan gevaarlijk?
Hoe kan ik duizeligheid bij opstaan verminderen?
Hoe test ik thuis waardoor ik duizelig word bij het opstaan?
Andere klachten die hiermee samenhangen
Duizelig bij opstaan komt vaak voor samen met andere vormen van duizeligheid. Herken jij er meer?
Ontdek de oorzaak van jouw duizeligheid bij opstaan
Geen afspraak, geen wachttijd. Prik zelf, stuur op en ontvang je resultaten in je persoonlijke dashboard binnen 48 uur.