ALAT meten
Wat is het verschil tussen ALAT en ASAT?
ALAT zit vooral in levercellen, ASAT ook in hart- en skeletspier. Daardoor is ALAT specifieker voor de lever en is ASAT gevoeliger voor spierschade. De verhouding tussen beide zegt een arts extra.
Kort antwoord
Het verschil tussen ALAT en ASAT zit in waar de enzymen zitten en hoe lang ze in je bloed blijven. ALAT komt in hoge concentratie voor in levercellen en nauwelijks daarbuiten, waardoor een stijging vrij direct op levercelschade wijst. ASAT zit daarnaast in hartspier, skeletspier, nieren en rode bloedcellen, waardoor een verhoging ook van spierschade kan komen. ALAT blijft ongeveer twee dagen in de circulatie, ASAT ongeveer een dag. Voor een eerste levervraag is ALAT daarom de aangewezen waarde.
- ThuisVingerprik in 5 tot 10 minuten, geen verwijzing nodig
- LabISO 15189 en ISO 17025 gecertificeerd Europees laboratorium
- Uitslagmeestal binnen 1 tot 3 werkdagen, in je persoonlijke dashboard
- Verzendingvoor 17.00 uur besteld is dezelfde dag verzonden, gratis in Nederland en België
- ALAT is leverspecifiek
- ASAT zit ook in spier
- De verhouding telt
ALAT en ASAT staan bijna altijd naast elkaar op een labuitslag en lijken sterk op elkaar: het zijn allebei transaminasen, enzymen die een stikstofgroep verplaatsen. Toch vertellen ze een ander verhaal. Juist de verhouding tussen de twee is voor een arts informatief. Deze pagina zet de verschillen op een rij.
De twee transaminasen naast elkaar
| Vraag | ALAT | ASAT |
|---|---|---|
| Volledige naam | Alanine-aminotransferase, ook ALT of SGPT | Aspartaat-aminotransferase, ook AST of SGOT |
| Waar het zit | Vrijwel alleen in levercellen | Lever, hartspier, skeletspier, nieren, rode bloedcellen |
| Hoe leverspecifiek | Hoog | Duidelijk lager |
| Hoe lang het in het bloed blijft | Ongeveer twee dagen | Ongeveer een dag |
| Waar het bij past | Schade aan levercellen | Levercelschade, spierschade of afbraak van rode bloedcellen |
| Rol in de huisartsenrichtlijn | Eerste keuze bij een vermoeden van levercelschade | Aanvullend, vooral bij twijfel over de bron |
Waarom ALAT specifieker is voor de lever
De concentratie van ALAT is in leverweefsel vele malen hoger dan in welk ander weefsel ook. ASAT is veel breder verdeeld: je vindt het in je hartspier, in je skeletspieren, in je nieren en in rode bloedcellen. Een verhoogde ASAT kan dus net zo goed uit een blessure, een zware training of een gehemolyseerd monster komen als uit de lever.
Daarom begint de huisartsenrichtlijn bij een levervraag met ALAT. Is die waarde normaal, dan is een leveroorzaak grotendeels onwaarschijnlijk. Is hij verhoogd, dan is de lever de eerste plek om te kijken.
De verhouding tussen ASAT en ALAT
Worden beide waarden gemeten, dan kijkt een arts ook naar hun onderlinge verhouding. Ligt ASAT duidelijk hoger dan ALAT, dan past dat patroon bij alcoholgerelateerde leverschade of bij een oorzaak buiten de lever, zoals spierschade. Ligt ALAT hoger dan ASAT, dan past dat eerder bij leververvetting of bij een virusinfectie van de lever.
Deze vuistregel is een hulpmiddel en geen bewijs. Hij geldt niet bij gevorderde leverschade en zegt weinig bij waarden die maar net boven de grens liggen. De huisarts weegt de verhouding mee samen met je verhaal en de overige waarden.
Waarom een losse ALAT meestal volstaat
Voor de vraag of er levercellen lek raken, voegt ASAT bij iemand zonder klachten weinig toe. De richtlijn voor huisartsen zet ALAT vooraan en kijkt pas breder als daar reden voor is. Daarom meet de ALAT test deze ene waarde en meet ook de Lever test precies dit enzym.
Komt er een afwijking uit, dan beoordeelt de huisarts welke aanvullende bepalingen zinvol zijn; ASAT hoort daar vaak bij, samen met Gamma GT, ALP en bilirubine. Wat de mate van verhoging betekent, lees je bij de ALAT waarde.
En het verschil met Gamma GT?
Gamma GT is geen transaminase maar een enzym van de galwegcellen. Het stijgt bij haperende galafvoer en bij prikkeling van de lever door alcohol of medicijnen, ook zonder dat er cellen kapotgaan. Daardoor is het gevoelig maar minder specifiek dan ALAT. De combinatie van ALAT met Gamma GT laat zien of het om celschade, om prikkeling of om allebei gaat; de Complete lever test meet die twee samen. Los meten kan met de Gamma GT test.
Kies je test
Welke alat test past bij jou?
Dezelfde vingerprik, hetzelfde lab. Het verschil zit in het aantal biomarkers dat wordt gemeten. Prijzen komen live uit de webshop.
Niet gokken, maar meten
Bestel vandaag, prik thuis in 5 tot 10 minuten en zie meestal binnen 1 tot 3 werkdagen je uitslag met referentiewaarden en uitleg in je dashboard. Niemand leest mee.
Liever je waarden blijven volgen? Met Coolioo 360 test je 2 keer per jaar 28 biomarkers voor € 299 per jaar. Stop met gokken
Gerelateerde vragen
Meer vragen over alat test
Alle vragen en de test zelf vind je op ALAT test.
Betrouwbare bronnen
De informatie op deze pagina is gebaseerd op publieke richtlijnen en geverifieerde gezondheidsbronnen over leverfunctie, leverenzymen en vetlever (NAFLD) (laatste controle 14 september 2026). Wil je dieper duiken? Bekijk onderstaande bronnen.
Veelgestelde vragen
Is ALAT hetzelfde als ALT?
Ja, ALAT en ALT zijn twee namen voor hetzelfde enzym: alanine-aminotransferase. ALAT is de Nederlandse afkorting, ALT de internationale. Op oudere uitslagen kom je ook SGPT tegen. Uitslagen met deze namen gaan over dezelfde bepaling en zijn dus onderling te vergelijken, zolang je op de referentie van het lab let.
Welke waarde is belangrijker bij een levervraag?
ALAT is bij een eerste levervraag de belangrijkste waarde, omdat het enzym vrijwel alleen in levercellen zit en daardoor rechtstreeks naar de lever wijst. ASAT is aanvullend: het helpt vooral om te beoordelen of een verhoging uit de lever of uit spierweefsel komt. Samen vertellen ze het meest.
Kan ASAT verhoogd zijn terwijl ALAT normaal is?
Ja, dat komt regelmatig voor en wijst dan vaak op een oorzaak buiten de lever, zoals spierschade na zware inspanning, een blessure of afbraak van rode bloedcellen in het monster. Ook een hartprobleem kan ASAT optillen. De huisarts beoordeelt wat de bron is, samen met je klachten en aanvullend onderzoek.