Wanneer heet een glucosewaarde te laag?

Van een te lage bloedsuiker, hypoglykemie, spreken we bij een waarde onder 3,9 mmol/L. Onder ongeveer 3,0 mmol/L worden klachten meestal duidelijk merkbaar. Artsen hechten pas echt betekenis aan een lage waarde als drie dingen samenvallen: je hebt klachten, er wordt op dat moment een lage waarde gemeten en de klachten verdwijnen nadat je iets met suiker hebt gehad. Zonder die combinatie is een enkel laag getal vaak niet meer dan een momentopname.

Typische klachten zijn trillen, zweten, hartkloppingen, honger, bleek zien, prikkelbaarheid, slecht kunnen concentreren en duizeligheid.

Oorzaken bij mensen met diabetes

Verreweg de meeste hypoglykemieën ontstaan bij mensen die behandeld worden voor diabetes. Insuline en sulfonylureumderivaten verlagen de bloedsuiker actief; komt daar een overgeslagen of uitgestelde maaltijd, een intensieve training, alcohol of een infectie bij, dan kan de waarde te ver zakken. Ook een veranderde nierfunctie speelt mee, omdat medicijnen dan langer werkzaam blijven. Bespreek terugkerende lage waarden altijd met de huisarts of de praktijkondersteuner; pas nooit zelf je medicatie aan.

Oorzaken bij mensen zonder diabetes

• Langdurig vasten: een lange periode zonder eten, zeker in combinatie met sporten.
• Alcohol op een lege maag: alcohol remt de aanmaak van glucose door de lever.
• Reactieve hypoglykemie: een daling twee tot vier uur na een koolhydraatrijke maaltijd, door een te forse insulinereactie.
• Na een maagoperatie: voedsel bereikt de darm sneller, waardoor de insulinereactie uit de pas loopt.
• Hormoontekorten: te weinig bijnierschorshormoon of een tekort aan hypofysehormonen.
• Ernstige lever- of nierziekte: de lever kan dan minder goed glucose vrijmaken.
• Zeldzame oorzaken: een insulineproducerend gezwel of bepaalde andere medicijnen.

Bij gezonde volwassenen zonder medicatie is een lage nuchtere waarde ongewoon en verdient hij navraag bij de huisarts, zeker als er klachten bij horen.

Wanneer het aan de meting ligt

Een lage uitslag hoeft niet altijd een lage bloedsuiker te betekenen. Glucose in een bloedmonster daalt langzaam als bloedcellen ermee doorgaan te werken, dus een monster dat lang onderweg is kan lager uitvallen. Laboratoria houden daar rekening mee in hun verwerking en kwaliteitscontrole. Ook een meting vlak na zwaar sporten of een glucosemeter met een vervuilde vingertop kan een te lage waarde geven. Twijfel je, herhaal de meting dan of laat hem bij de huisarts overdoen.

Wat je doet bij een lage waarde

Heb je klachten die bij een lage bloedsuiker passen, neem dan iets met snelle suikers, bijvoorbeeld druivensuiker of een glas vruchtensap, gevolgd door een boterham voor de langere lijn. Zakt het gevoel niet weg of raakt iemand suf of buiten bewustzijn, bel dan direct de huisartsenpost of 112. Terugkerende lage waarden onderzoek je met de huisarts: die kijkt naar je medicatie, je eetpatroon en zo nodig naar hormonen en lever- of nierfunctie. Wat een lage uitslag betekent lees je op te lage bloedsuiker. Een nuchtere meting doe je met de Glucosetest (€ 29).