Bloedonderzoek eGFR waarde

Wat is de eGFR waarde en hoe lees je die?

De eGFR waarde is een getal dat aangeeft hoeveel milliliter bloedplasma de nieren per minuut filteren, gecorrigeerd voor lichaamsoppervlak (mL/min/1,73m²). Het getal wordt berekend uit de gemeten creatinineconcentratie in het bloed, gecombineerd met leeftijd en geslacht via de CKD-EPI formule. Jij hoeft niets te doen: het laboratorium berekent en rapporteert de eGFR automatisch naast de creatininewaarde.

Een eGFR van 100 betekent dat de nieren 100 mL plasma per minuut filteren, wat overeenkomt met een uitstekende nierfunctie. Een eGFR van 40 betekent dat de nieren nog maar 40 procent van de normale capaciteit filteren. Hoe lager het getal, hoe minder de nieren functioneren.

Boven een eGFR van 60 rapporteren sommige laboratoria alleen ">60" zonder een exact getal, omdat de formule in dat bereik minder nauwkeurig is. Onder een eGFR van 60 wordt een exact getal gegeven dat de basis vormt voor CKD stadiëring.

Wanneer is de eGFR waarde relevant?

• Beoordeling of de nierfunctie normaal, licht, matig of ernstig verminderd is
• Stadiëring van chronische nierziekte (CKD stadium 1 tot 5) voor behandelplanning
• Bepalen of jodiumhoudend contrastmiddel veilig gebruikt kan worden bij beeldvormend onderzoek
• Dosisaanpassing van medicijnen die via de nieren worden uitgescheiden: metformine, DOAC's, antibiotica
• Monitoring van het verloop van nierziekte: een daling van meer dan 5 mL/min per jaar is een teken van snelle progressie
• Beslissing over verwijzing naar de nefroloog: doorgaans bij een eGFR onder 30 of bij snelle daling

Hoe wordt de eGFR waarde bepaald?

De eGFR waarde is geen directe meting maar een berekening. Je doet bloedonderzoek op creatinine, en het laboratorium berekent hieruit de eGFR via de CKD-EPI formule. Je leeftijd en geslacht zijn hiervoor nodig; die geef je op bij het aanmaken van je account bij Coolioo.

De eGFR waarde is betrouwbaar voor de meeste mensen, maar heeft beperkingen bij extreme spiermassaafwijkingen. Bij sterk gespierde personen zoals bodybuilders overschat de formule de creatinineproductie en onderschat daardoor de nierfunctie. Bij ernstig ondervoede of zeer magere mensen is het omgekeerde het geval. In twijfelgevallen wordt cystatine C bepaald als aanvullende marker.

Eenmalige meting is niet genoeg voor de diagnose chronische nierziekte: de eGFR moet aanhoudend verlaagd zijn gedurende minimaal drie maanden. Bij een eerste afwijkende uitslag is herhaling na twee tot drie maanden de aanbevolen stap.

Wat betekent jouw eGFR waarde?

Hieronder de vijf CKD stadia met de bijbehorende eGFR waarden en de klinische implicaties. Meer over de specifieke referentiewaarden lees je op de pagina creatinine waarde uitleg.

eGFR boven 90: normaal (CKD stadium 1 indien nierschade aanwezig)

Uitstekende filtercapaciteit. Zonder andere tekenen van nierschade is er geen sprake van nierziekte. Jaarlijkse controle bij risicofactoren volstaat.

eGFR 60 tot 89: licht verminderd (CKD stadium 2)

Lichte vermindering, doorgaans zonder klachten. Risicofactorbehandeling staat centraal. Sommige ouderen hebben fysiologisch een eGFR in dit bereik zonder dat er sprake is van nierziekte.

eGFR 45 tot 59: matig licht verminderd (CKD stadium 3a)

Opvolging door huisarts of nefroloog is aangewezen. Controle van bloeddruk, fosfaat, bicarbonaat en hemoglobine hoort erbij. Dosisaanpassing van sommige medicijnen is noodzakelijk.

eGFR 30 tot 44: matig ernstig verminderd (CKD stadium 3b)

Nefrologische begeleiding is geïndiceerd. Renale anemie en fosfaatstoornis treden op. Voorbereiding op eventuele nierfunctie vervangende therapie begint in het vizier te komen.

eGFR 15 tot 29: ernstig verminderd (CKD stadium 4)

Actieve voorbereiding op dialyse of transplantatie. Toegangschirurgie (AV fistel) wordt gepland. Uitgebreide dieetbegeleiding is essentieel.

eGFR onder 15: terminale nierziekte (CKD stadium 5)

Nierfunctie vervangende therapie is noodzakelijk voor overleving. Dialyse of niertransplantatie is de behandeling.

Samenhang met andere markers

• Creatinine: de basismeting waaruit de eGFR waarde wordt berekend; stijgt naarmate de eGFR daalt
• Cystatine C: alternatieve marker voor eGFR berekening bij extreme spiermassaafwijkingen; gecombineerde creatinine-cystatine C eGFR is het nauwkeurigst beschikbaar
• Albumine/creatinine ratio in urine: samen met de eGFR waarde de twee pijlers van CKD stadiëring en prognostisering
• Kalium: stijgt bij een dalende eGFR; bij eGFR onder 30 is hyperkaliemie een reëel en gevaarlijk risico
• Bicarbonaat: daalt bij verminderde nierfunctie door verminderde zuuruitscheiding (metabole acidose)
• Fosfaat: stijgt bij gevorderde nierziekte omdat de nieren fosfaat minder goed uitscheiden