Bloedonderzoek glucose

Wat meet een glucose bloedonderzoek?

Glucose is de voornaamste energiebron voor alle lichaamscellen. Na een maaltijd stijgt de bloedsuikerspiegel als gevolg van de koolhydraatopname in de darmen. De alvleesklier reageert hierop door insuline uit te scheiden, een hormoon dat cellen instrueert om glucose op te nemen en op te slaan. Bij een gezond glucosemetabolisme daalt de bloedsuiker na enkele uren weer naar de nuchtere waarde.

Bij diabetes mellitus is dit regulatiemechanisme verstoord. Bij type 1 diabetes produceert de alvleesklier nauwelijks insuline door auto-immuunvernietiging van de betacellen. Bij type 2 diabetes, de meest voorkomende vorm, zijn de cellen resistent geworden voor insuline en schiet de insulineproductie uiteindelijk tekort. In beide gevallen blijft de bloedsuiker chronisch verhoogd, wat schade veroorzaakt aan bloedvaten, zenuwen, nieren, ogen en hart.

Een bloedglucosemeting meet de concentratie glucose in het bloed op een specifiek moment. De nuchtere glucosemeting, na 8 tot 12 uur vasten, geeft de meest stabiele en vergelijkbare uitslag en is de standaard diagnostische test voor diabetes. Aanvullend geeft HbA1c, het geglycosyleerde hemoglobine, informatie over het gemiddelde bloedsuikerniveau over de afgelopen 2 tot 3 maanden.

Wanneer wordt glucose bepaald?

Screening en diagnostiek

• Screening op diabetes mellitus type 2 bij risicofactoren: overgewicht (BMI boven 25), leeftijd boven 45, familiaire belasting, eerder zwangerschapsdiabetes
• Diagnose van diabetes: twee afzonderlijke nuchtere glucosewaarden boven 7,0 mmol/L, of een willekeurige glucose boven 11,1 mmol/L met klachten, bevestigen diabetes
• Diagnose van prediabetes: nuchtere glucose tussen 6,1 en 6,9 mmol/L (gestoorde nuchtere glucose) is een alarmsignaal dat interventie vraagt
• Zwangerschapsdiabetes screening: oraal glucosetolerantietest (OGTT) bij 24 tot 28 weken zwangerschap bij risicogroepen

Monitoring bij bekende diabetes

• Beoordeling van de glucoseregulatie naast HbA1c bij bekende diabetes
• Aanpassing van medicatiedosering (metformine, insuline, GLP-1 agonisten)
• Evaluatie van het effect van leefstijlverandering op de bloedsuiker

Hoe verloopt het glucose onderzoek?

Voor een diagnostisch betrouwbare nuchtere glucosemeting is een nuchterperiode van 8 tot 12 uur vereist. Water drinken is toegestaan en zelfs aanbevolen. Koffie, thee, sap en andere dranken zijn niet toegestaan omdat ze de glucosespiegel beïnvloeden.

Stress, slaaptekort en acute ziekte verhogen cortisol en daarmee de bloedglucose tijdelijk. Voor een betrouwbare diagnostische meting is een rustige afnamesituatie na een normale nacht wenselijk. Intensieve inspanning verlaagt de bloedsuiker gedurende uren na de inspanning; vermijd dit voor de test.

Bepaalde medicijnen beïnvloeden de glucosespiegel: corticosteroïden verhogen glucose, sommige antidepressiva, bètablokkers en diuretica kunnen glucose eveneens beïnvloeden. Vermeld medicatiegebruik bij het insturen van je monster.

Via Coolioo voer je de glucosetest thuis uit via een vingerprik, nuchter en bij voorkeur 's ochtends. De uitslag is binnen 1 tot 3 werkdagen beschikbaar in je dashboard.

Wat vertelt de glucose uitslag?

De nuchtere glucose wordt uitgedrukt in mmol/L. Meer over de specifieke grenswaarden lees je op de pagina glucose waarde uitleg.

Onder 6,1 mmol/L: normaal

Een nuchtere glucose onder 6,1 mmol/L is normaal. Bij risicofactoren voor diabetes is herhaling na 1 tot 3 jaar aanbevolen.

6,1 tot 6,9 mmol/L: gestoorde nuchtere glucose (prediabetes)

Dit bereik wijst op prediabetes: de bloedsuikerregulatie is al verstoord maar de drempel voor diabetes is nog niet bereikt. Zonder interventie ontwikkelt circa 25 procent van de mensen in dit bereik binnen 3 tot 5 jaar diabetes type 2. Leefstijlinterventie, afvallen en meer bewegen zijn de voornaamste behandeling. Aanvullende HbA1c meting geeft een completere beoordeling.

7,0 mmol/L of hoger: diabetes

Een nuchtere glucose van 7,0 mmol/L of hoger bij twee afzonderlijke metingen bevestigt diabetes mellitus. Medische beoordeling en behandeling zijn noodzakelijk. HbA1c geeft aanvullende informatie over hoe lang de bloedsuiker al verhoogd is.

Hypoglykemie: onder 3,9 mmol/L

Een bloedsuiker onder 3,9 mmol/L (te laag) kan optreden bij insulinegebruikers, bij overmatig alcoholgebruik of bij zeldzame hormonale aandoeningen. Klachten zijn zweten, trillen, hartkloppingen en verwardheid.

Samenhang met andere markers

• HbA1c: het geglycosyleerde hemoglobine, weerspiegelt de gemiddelde bloedsuiker over de afgelopen 2 tot 3 maanden; minder afhankelijk van het afnametijdstip dan een enkelvoudige glucosemeting
• Insuline: bij normaal glucose maar vermoeden van insulineresistentie geeft nuchtere insuline aanvullende informatie; hoog nuchtere insuline bij normaal glucose is een vroeg teken van insulineresistentie
• Triglyceriden: verhoogd bij insulineresistentie en ongecontroleerde diabetes
• Creatinine en eGFR: diabetische nefropathie is een veelvoorkomende complicatie; nierfunctie bewaken is essentieel bij diabetes
• C-peptide: maat voor de eigen insulineproductie; helpt onderscheid te maken tussen type 1 en type 2 diabetes