Bloedonderzoek allergie en intolerantie

Bloedonderzoek gluten intolerantie

Glutenintolerantie is een verzamelnaam voor meerdere aandoeningen waarbij gluten klachten veroorzaken. Bloedonderzoek kan coeliakie, de ernstigste en best gedocumenteerde vorm, aantonen of uitsluiten. Tarweallergie is een aparte IgE-gemedieerde aandoening. Niet-coeliakie glutensensitiviteit is geen bloeddiagnose.

Kies zelf je onderzoek Check hoe je gezond blijft

Wat wordt gemeten? Anti-tTG IgA en totaal IgA voor coeliakie-screening; IgE tarwe voor tarweallergie

Nuchter nodig? Nee, maar gluten moeten geconsumeerd zijn voor de coeliakie test

Uitslag beschikbaar Binnen 1 tot 3 werkdagen in je persoonlijk Coolioo dashboard

Welke aandoeningen vallen onder glutenintolerantie?

De term glutenintolerantie wordt in de volksmond gebruikt voor alle vormen van klachten bij gluteninname, maar medisch worden drie afzonderlijke aandoeningen onderscheiden die elk een andere oorzaak, diagnose en behandeling hebben.

Coeliakie

Een auto-immuunaandoening waarbij het immuunsysteem reageert op gluten met schade aan de dunne darmwand. Bloedonderzoek toont anti-transglutaminase IgA antistoffen. Diagnose wordt bevestigd via dunne darmbiopsie. Behandeling: strikt glutenvrij dieet voor het leven.

Tarweallergie

Een IgE-gemedieerde allergische reactie op eiwitten in tarwe, vergelijkbaar met andere voedselallergieën. Reactie treedt snel op na tarwe-inname. Aantoonbaar via specifiek IgE-bloedtest of huidpriktest voor tarwe. Verschilt van coeliakie: tarweallergie kan soms worden uitgegroeid, coeliakie is levenslang.

Niet-coeliakie glutensensitiviteit (NCGS)

Een klinische diagnose bij klachten na gluteninname (buikpijn, opgeblazen gevoel, vermoeidheid, hersenmist) zonder aantoonbare coeliakie of tarweallergie. Geen specifieke bloedmarker beschikbaar. Diagnose via eliminatie-provocatie protocol: klachten verbeteren bij glutenvrij dieet en keren terug na herstarte gluteninname. Het exacte mechanisme van NCGS is nog niet volledig opgehelderd.

Wanneer is bloedonderzoek zinvol bij glutenklachten?

Buikklachten na brood, pasta of andere glutenbevattende voeding: anti-tTG IgA voor uitsluiting of bevestiging van coeliakie
Snelle allergische reactie na tarwe-inname: specifiek IgE tarwe voor uitsluiting of bevestiging van tarweallergie
Onverklaard gewichtsverlies of bloedarmoede: coeliakie als mogelijke oorzaak van malabsorptie
Familiaire belasting voor coeliakie: screening bij eerstegraadsfamilieleden
Voor het starten van een glutenvrij dieet: altijd eerst coeliakie uitsluiten via bloedonderzoek, want een eenmaal gestart glutenvrij dieet maakt de test onbetrouwbaar

Hoe verloopt het glutenintolerantie bloedonderzoek?

Voor coeliakie-screening via bloedonderzoek moeten gluten worden geconsumeerd: minstens 6 weken normaal glutenhoudend dieet voor de test. Dit is het belangrijkste aandachtspunt. Wie al glutenvrij eet, krijgt een vals-negatieve uitslag en moet een glutenbelasting ondergaan voor betrouwbare diagnostiek.

Voor tarweallergie-screening via specifiek IgE hoeven gluten niet te zijn geconsumeerd; antihistaminica hoeven niet te worden gestopt.

Niet-coeliakie glutensensitiviteit is geen bloeddiagnose. Bloedonderzoek dient hier om coeliakie en tarweallergie uit te sluiten voordat de diagnose NCGS wordt overwogen.

Via Coolioo kun je de relevante markers thuis laten bepalen. De uitslag is binnen 1 tot 3 werkdagen beschikbaar in je persoonlijk dashboard.

Waarom is het belangrijk voor het starten van glutenvrij dieet te testen?

Dit is een van de meest praktisch relevante punten bij glutenklachten. Veel mensen starten een glutenvrij dieet op basis van zelfdiagnose omdat ze zich beter voelen, maar hebben nooit coeliakie laten uitsluiten via bloedonderzoek.

Zodra je glutenvrij eet, dalen de anti-tTG antistoffen snel. Na 6 maanden glutenvrij eten zijn ze bij veel mensen genormaliseerd, ook bij mensen met echte coeliakie. Bloedonderzoek op dat moment geeft een vals-negatieve uitslag. De enige manier om dan toch te testen is een glutenbelasting: minimaal 6 weken glutenhoudend eten voor heronderzoek. Dit is onaangenaam en risicovol bij mensen met ernstige coeliakie.

Conclusie: test altijd voor het starten van een glutenvrij dieet als coeliakie een mogelijkheid is. Een uitgestelde diagnose betekent uitgestelde behandeling en aanhoudende darmschade.

Samenhang met andere markers

Anti-tTG IgA: primaire screeningsmarker voor coeliakie
Totaal IgA: uitsluiting van IgA-deficiëntie als oorzaak van vals-negatieve anti-tTG
Specifiek IgE tarwe: screeningsmarker voor tarweallergie
Ferritine en hemoglobine: malabsorptie-indicatoren bij onbehandelde coeliakie
Vitamine D, foliumzuur, vitamine B12: malabsorptie van micronutriënten bij coeliakie

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen coeliakie en glutensensitiviteit?

Coeliakie is een auto-immuunaandoening met aantoonbare darmschade en positieve serologie (anti-tTG IgA), bevestigd via biopsie. Niet-coeliakie glutensensitiviteit (NCGS) geeft vergelijkbare klachten maar heeft geen aantoonbare immuunreactie of darmschade. NCGS is een uitsluitingsdiagnose.

Moet ik voor een glutenintolerantie test gluten eten?

Voor coeliakie screening: ja, minstens 6 weken normaal glutenhoudend dieet. Voor tarweallergie screening: nee. Voor niet-coeliakie glutensensitiviteit is er geen diagnostische bloedtest.

Kan ik glutenintolerantie bloedonderzoek thuis doen?

Ja. Via Coolioo kun je de Basis Check thuis uitvoeren via een vingerprik zonder verwijzing. Zorg dat je voldoende gluten eet in de weken voor de test als coeliakie moet worden uitgesloten.

Wat als ik al glutenvrij eet en nu wil weten of ik coeliakie heb?

Dan is bloedonderzoek onbetrouwbaar. Je moet minimaal 6 weken terugkeren naar normaal glutengebruik (gluten challenge) voor de test. Bespreek dit altijd met een arts, want dit kan klachten geven bij mensen met echte coeliakie.

Is een IgG-glutentest betrouwbaar?

Nee. IgG-antistoffen tegen gluten zijn een normale immuunrespons op gluteninname en hebben geen bewezen diagnostische waarde voor intolerantie. Wetenschappelijke richtlijnen raden IgG-glutentests af als diagnostisch instrument.