Bloedonderzoek allergie en intolerantie

Bloedonderzoek lactose intolerantie

Lactose-intolerantie is geen allergie maar een metabole intolerantie door onvoldoende aanmaak van het enzym lactase. Bloedonderzoek speelt een beperkte rol in de diagnose. De primaire diagnostische methoden zijn de waterstofademtest en genetisch onderzoek. Bloedonderzoek is nuttig om andere oorzaken van darmklachten uit te sluiten.

Kies hier zelf je onderzoek Check hoe je gezond blijft

Wat wordt gemeten? Geen primaire diagnose via bloed; bloedonderzoek ter uitsluiting van coeliakie en andere oorzaken

Nuchter nodig? Nee, nuchter zijn is niet vereist

Uitslag beschikbaar Binnen 1 tot 3 werkdagen in je persoonlijk Coolioo dashboard

Wat is lactose-intolerantie en hoe wordt het gediagnosticeerd?

Lactose-intolerantie is het onvermogen om lactose, de suiker in melk en zuivel, volledig te verteren. Dit wordt veroorzaakt door een tekort aan het enzym lactase dat in de dunne darm lactose splitst in glucose en galactose voor opname. Wanneer onverteerde lactose de dikke darm bereikt, fermenteren darmbacteriën het, wat leidt tot gassen, een opgeblazen gevoel, krampen en diarree.

Lactase-persistentie, het behoud van lactase-activiteit in de volwassenheid, is genetisch bepaald. In Noord-Europa heeft circa 25 procent van de bevolking lactase-deficiëntie; in Aziatische en Afrikaanse populaties loopt dit op tot 70 tot 100 procent. Het is een fysiologische variatie, geen ziekte.

De primaire diagnostische methoden zijn de waterstofademtest (H2-ademtest) en genetisch onderzoek op het LCT C/T -13910 polymorfisme. De waterstofademtest meet de stijging van waterstof in de uitademlucht na lactosebelasting; verhoogde waterstof bevestigt bacteriële fermentatie van niet-verteerde lactose. Genetisch onderzoek toont het CC-genotype dat geassocieerd is met primaire lactase-deficiëntie.

Bloedonderzoek heeft in de diagnose van lactose-intolerantie een beperkte directe rol. Het is echter waardevol om andere oorzaken van vergelijkbare klachten uit te sluiten: coeliakie, inflammatoire darmziekte en parasitaire infectie kunnen vergelijkbare symptomen geven en zijn via bloedonderzoek beter te beoordelen.

Wanneer is bloedonderzoek zinvol bij vermoeden van lactose-intolerantie?

Uitsluiting van coeliakie: anti-tTG IgA bij buikklachten die ook bij lactose-intolerantie kunnen passen
Uitsluiting van inflammatoire darmziekte: CRP en fecaal calprotectine (geen bloedtest) bij persistente darmklachten
Nutritioneel onderzoek bij langdurig lactosevrij dieet: calcium en vitamine D kunnen tekort raken bij vermijding van zuivel
Voedingsstoftekorten bij secundaire lactose-intolerantie: bij darmziekte die de dunne darm beschadigt (coeliakie, ziekte van Crohn) en zo ook de lactase-activiteit vermindert

Wat zijn de behandelopties bij lactose-intolerantie?

Lactose-intolerantie is geen gevaarlijke aandoening maar heeft effect op de kwaliteit van leven en de voedingsinname. De aanpak is gradueel en hoeft niet absoluut te zijn: de meeste mensen met lactase-deficiëntie verdragen kleine hoeveelheden lactose zonder klachten.

Dosisaanpassing: kleine hoeveelheden zuivel verspreid over de dag zijn vaak beter verdraagbaar dan een grote portie ineens
Lactase-enzympreparaten (tabletten of druppels): in te nemen bij de maaltijd om de ontbrekende enzymatische activiteit te compenseren
Keuze voor lactosearmere zuivelproducten: harde kaas en yoghurt bevatten minder lactose dan melk en worden door veel mensen met lactase-deficiëntie goed verdragen
Lactosevrije zuivelproducten: dezelfde voedingswaarde als gewone zuivel maar met toegevoegd lactase
Bij volledig vermijden van zuivel: let op voldoende inname van calcium en vitamine D via andere voedingsbronnen of supplementen

Secundaire lactose-intolerantie: de dunne darm als oorzaak

Naast de primaire genetische lactase-deficiëntie bestaat er ook secundaire lactose-intolerantie. Dit treedt op wanneer de dunne darm tijdelijk of structureel is beschadigd, waardoor de lactase-producerende cellen in de darmvlokken uitvallen. Oorzaken zijn coeliakie, de ziekte van Crohn, acute gastro-enteritis en andere darmziekten.

Secundaire lactose-intolerantie kan tijdelijk zijn: na herstel van een gastro-enteritis of na behandeling van coeliakie kan de lactase-activiteit terugkeren. Bij structurele darmschade is de intolerantie permanenter. Dit is een reden om bij nieuw ontstane lactose-intolerantie altijd coeliakie uit te sluiten via bloedonderzoek: de darmklachten kunnen een symptoom zijn van een onderliggende aandoening die behandeling vereist.

Samenhang met andere markers

Anti-tTG IgA: uitsluiting van coeliakie als oorzaak van darmklachten en secundaire lactase-deficiëntie
CRP: verhoogd bij inflammatoire darmziekte als oorzaak van darmklachten
Calcium en vitamine D: nutritionele controle bij langdurig vermijden van zuivel
Ferritine en hemoglobine: bij secondary lactose-intolerantie door coeliakie zijn ijzertekort en bloedarmoede veelvoorkomende bevindingen
Waterstofademtest: de primaire diagnostische test voor lactose-intolerantie zelf; geen bloedtest maar de aangewezen methode

Veelgestelde vragen

Kan bloedonderzoek lactose-intolerantie aantonen?

Niet direct. Bloedonderzoek is nuttig om andere oorzaken van darmklachten uit te sluiten, zoals coeliakie. De primaire diagnostische methoden voor lactose-intolerantie zijn de waterstofademtest en genetisch onderzoek op de LCT-variant.

Wat is het verschil tussen lactose-intolerantie en koemelkallergie?

Koemelkallergie is een IgE-gemedieerde immuunreactie op melkeiwitten die snel optreedt en levensgevaarlijk kan zijn. Lactose-intolerantie is een metabole intolerantie voor melksuiker zonder immuunmechanisme, die uren later optreedt en niet levensgevaarlijk is. Koemelkallergie is aantoonbaar via IgE-bloedtest; lactose-intolerantie niet.

Kan ik toch zuivel eten bij lactose-intolerantie?

Meestal wel in beperkte hoeveelheden. De meeste mensen met lactase-deficiëntie verdragen kleine porties zuivel, met name harde kaas en yoghurt die minder lactose bevatten. Lactase-enzymsupplementen bij de maaltijd kunnen de tolerantie verder verbeteren.

Kan ik bloedonderzoek bij darmklachten thuis doen?

Ja. Via Coolioo kun je de Basis Check thuis uitvoeren via een vingerprik om relevante markers te beoordelen, waaronder een coeliakie-screening. De uitslag is binnen 1 tot 3 werkdagen beschikbaar.

Wat zijn de nutritionele risicos van een lactosevrij dieet?

Zuivel is een belangrijke bron van calcium en vitamine D. Bij volledig vermijden van zuivel bestaat risico op een tekort aan deze nutriënten, met name voor botgezondheid. Zorg voor vervangende bronnen via plantaardige calciumrijke voeding of supplementen. Bloedonderzoek op calcium en vitamine D is zinvol bij langdurig lactosevrij dieet.