39701 coolioo logo
🛒 0
Bloeddruk & uitslag

Te lage bloeddruk

Een te lage bloeddruk geeft bij de meeste mensen direct merkbare klachten zoals duizeligheid en vermoeidheid. Maar wanneer is laag te laag, wat zijn de oorzaken en wanneer moet je actie ondernemen? Op deze pagina lees je alles over hypotensie.

Breng je hartrisico in beeld Lees over te hoge bloeddruk

Wat is een te lage bloeddruk?

Een te lage bloeddruk, ook wel hypotensie genoemd, treedt op wanneer de bloeddruk structureel of acuut te laag is om alle organen voldoende van bloed te voorzien. Dit wordt uitgedrukt in twee waarden in mmHg: de bovendruk (systolisch) bij het samentrekken van het hart en de onderdruk (diastolisch) bij het ontspannen.

De grens van 90/60 mmHg wordt algemeen gehanteerd als drempel voor hypotensie. Maar of een lage bloeddruk een probleem is, hangt sterk af van de klachten en de context. Sporters en slanke, jonge mensen hebben van nature vaak een lagere bloeddruk zonder enige klachten. Bij anderen geven waarden van 100/70 mmHg al duizeligheid en vermoeidheid.

In tegenstelling tot een te hoge bloeddruk, die jarenlang symptoomloos schade aanricht, maakt een te lage bloeddruk zich vrijwel altijd direct kenbaar via klachten. Die directe klachten zijn tegelijkertijd de belangrijkste indicator: een lage bloeddruk zonder enige klacht is zelden een medisch probleem.

Wanneer is bloeddruk te laag?

De classificatie van bloeddruk van laag naar normaal, met bijbehorende betekenis:

Categorie Bovendruk (mmHg) Onderdruk (mmHg) Betekenis
Ernstige hypotensie < 70 < 40 Medische spoedtoestand; organen dreigen tekort te komen
Hypotensie < 90 < 60 Te laag; klachten waarschijnlijk; oorzaak uitsluiten
Laag-normaal 90 – 100 60 – 70 Mogelijk klachten bij gevoelige personen
Optimaal < 120 < 80 Gunstig; geen verhoogd risico

Bij ouderen kan een bovendruk onder 110 mmHg al leiden tot duizeligheid en valrisico, ook als de officiële grens van 90 mmHg niet bereikt wordt. Klachten zijn altijd leidend bij de beoordeling.

Vormen van een te lage bloeddruk

Een te lage bloeddruk is niet altijd hetzelfde. Er zijn drie hoofdvormen, elk met een eigen oorzaak en aanpak:

Orthostatische hypotensie

Plotselinge bloeddrukdaling bij snel opstaan vanuit liggen of zitten. De bloeddruk daalt tijdelijk meer dan 20 mmHg systolisch binnen drie minuten na opstaan. Meest voorkomende vorm. Typisch bij ouderen, bij langdurig bedrust, uitdroging en bepaalde medicijnen.

Constitutionele hypotensie

Chronisch lage bloeddruk zonder aanwijsbare oorzaak. Komt vaker voor bij jonge, slanke vrouwen. Geeft soms vermoeidheid en duizeligheid maar is over het algemeen onschuldig. Geen behandeling noodzakelijk tenzij de klachten de kwaliteit van leven beïnvloeden.

Neurogeen gemedieerde hypotensie

Bloeddrukdaling door een miskomuinicatie tussen hart en hersenen, vaak na lang staan of bij emotionele stress. Leidt tot flauwvallen (vasovagale syncope). Meest voorkomende oorzaak van flauwvallen bij jonge, gezonde mensen.

Acute hypotensie (shock)

Plotselinge ernstige bloeddrukdaling door bloedverlies, ernstige infectie (sepsis), hartfalen of anafylaxie. Dit is een medische noodsituatie waarbij directe professionele hulp vereist is. Bel 112 bij verdenking op shock.

Symptomen van een te lage bloeddruk

Anders dan bij een te hoge bloeddruk zijn de klachten van hypotensie doorgaans wel direct merkbaar. Ze ontstaan doordat de hersenen en andere organen tijdelijk onvoldoende doorbloeding krijgen:

Duizeligheid en licht in het hoofd, met name bij opstaan
Zwarte vlekken of wazig zicht bij snel opstaan
Flauwvallen of bijna-flauwvallen (syncope)
Aanhoudende vermoeidheid en een laag energieniveau
Concentratieproblemen en een wazig gevoel in het hoofd
Misselijkheid, met name na het opstaan of bij lang staan
Koude, klamme handen en voeten door verminderde doorbloeding
Bleek uiterlijk en zweten zonder duidelijke inspanning

Klachten treden het vaakst op bij snel opstaan na lang liggen of zitten, na een warme douche, bij uitdroging, na het eten (postprandiale hypotensie) of bij lang stilstaan. Bij ernstige hypotensie kunnen ook hartkloppingen, kortademigheid en verwardheid optreden.

Wat veroorzaakt een te lage bloeddruk?

  • Uitdroging: te weinig vochtinname verlaagt het bloedvolume, waardoor de bloeddruk daalt; de meest voorkomende en eenvoudigst op te lossen oorzaak
  • Medicatie: bloeddrukverlagende middelen (ACE-remmers, bètablokkers, diuretica), antidepressiva (tricyclische), alfa-blokkers bij prostaatklachten en Parkinson-medicatie kunnen de bloeddruk te ver verlagen
  • Hartproblemen: een langzame hartslag (bradycardie), hartklepafwijkingen of hartfalen verminderen de pompkracht en daarmee de bloeddruk
  • Bijnierinsufficiëntie (ziekte van Addison): onvoldoende aanmaak van cortisol en aldosteron verstoort de bloeddrukregulatie; typisch met lage bloeddruk, vermoeidheid en pigmentatie
  • Hypothyreoïdie: een trage schildklier kan de hartslag vertragen en de bloeddruk verlagen
  • Ernstige infectie (sepsis): bacteriën in de bloedbaan kunnen de bloedvaten verwijden en een levensbedreigend bloeddrukdaling veroorzaken
  • Bloedverlies: bij hevig bloedverlies door verwonding of interne bloeding daalt het bloedvolume acuut
  • Anafylaxie: ernstige allergische reactie waarbij massale vaatverwijding leidt tot een plotselinge ernstige bloeddrukdaling
  • Lang stilstaan of warmte: vaatverwijding door warmte of lang stilstaan laat bloed ophopen in de benen, waardoor de terugstroom naar het hart afneemt
  • Zwangerschap: de bloeddruk daalt in het eerste en tweede trimester door hormonale vaatverwijding; dit is normaal en tijdelijk
  • Constitutionele hypotensie: erfelijk bepaalde, chronisch lage bloeddruk zonder onderliggende aandoening, meest voorkomend bij jonge vrouwen

Wat kun je doen bij een te lage bloeddruk?

De aanpak hangt af van de ernst en de oorzaak. Bij een acute situatie zijn dit de directe stappen:

1
Ga liggen en til je benen omhoog Bij duizeligheid of bijna-flauwvallen: ga direct liggen en leg je benen iets hoger dan je hart. Dit verbetert de bloedstroom naar de hersenen snel.
2
Drink voldoende water Uitdroging is de meest voorkomende oorzaak. Drink bij klachten direct een groot glas water. Streef naar 1,5 tot 2 liter per dag als preventie.
3
Sta langzaam op Voorkom orthostatische klachten door traag van houding te wisselen: eerst zitten, dan even wachten, dan pas opstaan. Span de beenspieren aan voor het opstaan om de bloedsomloop te stimuleren.
4
Bel 112 bij verdenking op shock Bij plotselinge ernstige bloeddrukdaling met bleekheid, klamme huid, snelle zwakke pols, verwardheid of bewustzijnsverlies is directe medische hulp vereist.

Preventieve maatregelen bij chronisch lage bloeddruk:

  • Meer zout in de voeding: natrium houdt vocht vast en verhoogt het bloedvolume en de bloeddruk; alleen zinvol bij hypotensie, niet bij hypertensie
  • Kleine, frequente maaltijden: voorkomt postprandiale hypotensie waarbij bloed naar de darmen stroomt na een grote maaltijd
  • Steunkousen: compressiekousen verminderen de ophoping van bloed in de benen bij lang staan en verbeteren de terugstroom naar het hart
  • Vermijd alcohol en warme omgevingen: beide verwijden de bloedvaten en verlagen de bloeddruk verder
  • Meer bewegen: regelmatige lichaamsbeweging verbetert de vasculaire regulatie en vermindert orthostatische klachten op de lange termijn
  • Medicatiereview: laat bij aanhoudende klachten de medicatielijst beoordelen door een arts op bloeddrukverlagende bijwerkingen

Lage bloeddruk en je bloedwaarden

Een te lage bloeddruk kan soms een aanwijzing zijn voor een onderliggende aandoening die ook zichtbaar is in het bloed. De meest relevante bloedwaarden bij aanhoudende hypotensie zonder duidelijke oorzaak:

  • Cortisol: bij bijnierinsufficiëntie (ziekte van Addison) is het cortisolgehalte laag; typisch met chronisch lage bloeddruk, vermoeidheid en zoutbehoefte
  • TSH en schildklierhormonen: hypothyreoïdie kan de hartslag vertragen en de bloeddruk verlagen
  • Hemoglobine en hematocriet: bloedarmoede vermindert het zuurstoftransport en kan gepaard gaan met lage bloeddruk en vermoeidheid
  • Natrium (Na): een te laag natriumgehalte (hyponatriemie) verlaagt het bloedvolume en daarmee de bloeddruk
  • CRP: een sterk verhoogde ontstekingswaarde bij lage bloeddruk kan wijzen op sepsis, een medische noodsituatie
  • Glucose: bij diabetes kunnen bloedsuikerverlagende medicijnen als bijwerking de bloeddruk beïnvloeden

De Hart- en Vaatziekten Test van Coolioo brengt een breed cardiovasculair profiel in beeld, inclusief glucose, HbA1c en CRP, die aanvullende context geven bij een lage bloeddruk.

Lage bloeddruk bij ouderen: valrisico is het grootste gevaar

Bij ouderen is orthostatische hypotensie een van de belangrijkste oorzaken van vallen en daarmee van heupfracturen en ziekenhuisopnames. Al een bloeddrukdaling van 20 mmHg bij opstaan kan bij ouderen leiden tot ernstige duizeligheid en valincidenten. Langzaam opstaan, voldoende hydratatie en een kritische blik op bloeddrukverlagende medicatie zijn de meest effectieve maatregelen ter preventie. Bij ouderen met herhaalde valincidenten is meting van de bloeddruk in liggende en staande positie een standaard onderdeel van de evaluatie.

Veelgestelde vragen

Wanneer is bloeddruk te laag?
Een bloeddruk onder 90/60 mmHg wordt over het algemeen als te laag beschouwd. Maar de klachten zijn leidend: iemand met 88/58 mmHg zonder enige klacht heeft geen medisch probleem. Iemand met 100/65 mmHg die regelmatig flauwvalt wel.
Is een lage bloeddruk gevaarlijk?
Niet altijd. Een chronisch lage bloeddruk zonder klachten is bij veel mensen onschuldig en zelfs gunstig voor de lange termijn cardiovasculaire gezondheid. Gevaarlijk wordt het bij acute dalingen (shock, sepsis, anafylaxie), bij ouderen met valrisico en wanneer een lage bloeddruk symptoom is van een onderliggende aandoening zoals bijnierinsufficiëntie.
Wat is orthostatische hypotensie?
Orthostatische hypotensie is een plotselinge bloeddrukdaling bij het snel opstaan. De bloeddruk daalt tijdelijk meer dan 20 mmHg systolisch of 10 mmHg diastolisch binnen drie minuten na opstaan. Dit leidt tot duizeligheid, zwarte vlekken en soms flauwvallen. Langzamer opstaan en voldoende drinken zijn de eerste stappen.
Kan medicatie een te lage bloeddruk veroorzaken?
Ja, dit is een veelvoorkomende oorzaak. Bloeddrukverlagende middelen, diuretica, antidepressiva, alfa-blokkers bij prostaatklachten en Parkinson-medicatie kunnen de bloeddruk te ver verlagen. Bespreek bij aanhoudende klachten altijd je medicatielijst met de huisarts.
Wanneer moet ik naar de dokter met een lage bloeddruk?
Ga naar de huisarts bij herhaalde flauwvallen, aanhoudende ernstige duizeligheid die het dagelijks leven belemmert, een plotselinge bloeddrukdaling zonder duidelijke oorzaak, of als je vermoedt dat medicatie de oorzaak is. Bel 112 bij tekenen van shock: bleekheid, klamme huid, snelle zwakke pols of bewustzijnsverlies.
Welke bloedwaarden zijn relevant bij een lage bloeddruk?
Bij aanhoudende hypotensie zonder duidelijke oorzaak zijn cortisol, schildklierfunctie (TSH), hemoglobine, natrium, glucose en CRP relevante aanvullende waarden om een onderliggende aandoening uit te sluiten.

Breng je cardiovasculaire risico in beeld

Een lage bloeddruk staat zelden volledig op zichzelf. De Hart- en Vaatziekten Test van Coolioo meet cholesterol, LDL, HDL, triglyceriden, ApoB, Lp(a), CRP, glucose en HbA1c in één afname. Zo krijg je een compleet beeld van je cardiovasculaire gezondheid.

Bekijk de Hart- en Vaatziekten Test Meer lezen over te hoge bloeddruk