Wat doet apolipoproteïne B in je bloed?

Vet en water mengen niet. Om cholesterol en triglyceriden te vervoeren pakt je lichaam ze in bolletjes met een eiwitmantel: lipoproteïnen. Apolipoproteïne B is het structuureiwit van die bolletjes. Het houdt het deeltje bij elkaar tijdens de hele reis van lever naar weefsel.

Er zijn twee vormen. ApoB-100 wordt door de lever gemaakt en zit op LDL, VLDL, IDL en Lp(a). ApoB-48 wordt in de darm gemaakt en zit op de deeltjes die vet uit je maaltijd vervoeren. Bij de gewone bloedbepaling gaat het vrijwel volledig om ApoB-100. Dat eiwit is ook het herkenningspunt waarmee de LDL-receptor van je lever een deeltje uit het bloed vist.

ApoB test: wat is het precies?

Een ApoB test is een bloedbepaling die de totale hoeveelheid apolipoproteïne B in je bloed meet, uitgedrukt in gram per liter (g/L). Het lab gebruikt een immunologische meting: antistoffen binden aan het eiwit, waarna een apparaat meet hoeveel er is. Omdat één deeltje één eiwit draagt, staat die uitkomst gelijk aan het aantal atherogene deeltjes.

• Eenheid: g/L in Nederland, mg/dL in veel internationale bronnen. Eén g/L is 100 mg/dL.
• Voorbereiding: niet nuchter nodig, ApoB verandert nauwelijks door een maaltijd.
• Materiaal: een paar druppels bloed uit een vingerprik zijn genoeg.
• Wat je krijgt: één getal dat je naast je cholesterolwaarden legt.

Welke deeltjes dragen ApoB?

HDL valt buiten de telling. Dat is logisch: HDL brengt cholesterol juist terug. Wil je HDL en de rest van je vetstofwisseling er in één keer bij, dan meet het Lipiden bloedonderzoek zes waarden tegelijk.

Waarom zegt het aantal deeltjes meer dan de hoeveelheid cholesterol?

Niet elk LDL-deeltje is even vol. Bij de ene persoon zitten er veel grote deeltjes met veel cholesterol, bij de ander veel kleine deeltjes met weinig cholesterol per stuk. Je LDL-cholesterol meet de lading, je ApoB meet het aantal vrachtwagens. Voor de vaatwand telt vooral hoeveel deeltjes er langskomen, want elk deeltje kan blijven haken in de wand.

Daarom kan je LDL netjes in orde lijken terwijl je ApoB verhoogd is. Dat komt vaker voor bij verhoogde triglyceriden, diabetes, overgewicht of het metabool syndroom. In die situatie geeft ApoB een eerlijker beeld van je risico dan LDL alleen.

Wat kun je met je ApoB-uitslag?

Je uitslag is geen diagnose, maar een bouwsteen in je risicoprofiel. Dat profiel bestaat uit leeftijd, bloeddruk, roken, familiegeschiedenis, bloedsuiker en je vetwaarden samen. Wat je waarde betekent lees je op onze pagina over de ApoB waarde. De huisarts beoordeelt de uitslag in dat hele plaatje en bepaalt of verder onderzoek zinvol is.