Welke typen laboratoria zijn er?

Wat betekent accreditatie voor je uitslag?

Medische laboratoria in Nederland laten zich toetsen tegen de norm ISO 15189, de internationale norm voor medische laboratoria. De Raad voor Accreditatie beoordeelt daarbij de apparatuur, de procedures, de deskundigheid van het personeel en de manier waarop uitslagen worden gecontroleerd en gerapporteerd. Daarnaast doen laboratoria mee aan externe kwaliteitsrondes, waarin ze monsters met een bekende waarde analyseren om hun resultaten met andere labs te vergelijken.

Voor jou betekent dat vooral één ding: een uitslag uit een geaccrediteerd laboratorium is bruikbaar in de spreekkamer. Je huisarts kan de waarden overnemen in je dossier en meewegen in je risicoprofiel. Het monster van Coolioo gaat naar ons ISO 15189 en ISO 17025 gecertificeerd Europees laboratorium, dat dezelfde bepalingen doet als het lab waar je huisarts naartoe stuurt.

Waarom verschillen referentiewaarden per laboratorium?

Een referentiewaarde is het gebied waarbinnen de uitslagen van een grote groep gezonde mensen vallen. Elk laboratorium stelt die vast voor de methode en apparatuur die het gebruikt; dat kan per lab licht verschillen. Bij lipiden speelt daarnaast iets bijzonders: naast referentiewaarden bestaan er streefwaarden uit de richtlijn; die zijn afhankelijk van je risico. Je uitslag kan dus binnen de referentiewaarde vallen en toch boven jouw persoonlijke streefwaarde liggen.

• Methode: de gebruikte reagentia en apparatuur bepalen de exacte grenzen.
• Eenheid: Lp(a) wordt tegenwoordig in nmol/L gerapporteerd, oudere labs gebruikten mg/dL.
• Populatie: de groep waarop het lab zijn referentiewaarden baseerde, verschilt in leeftijd en samenstelling.
• Streefwaarde: voor LDL geldt geen vaste bovengrens, maar een grens die bij je risicoprofiel hoort.

Waar let je op als je zelf een lab kiest?

Kies je zelf een aanbieder, controleer dan of het analyserende laboratorium geaccrediteerd is, of je uitslag met referentiewaarden en eenheden wordt gerapporteerd, of je een rapport kunt downloaden voor je huisarts en hoe je gegevens worden bewaard. Vraag ook welke bepalingen er precies in zitten: ApoB en Lp(a) zitten lang niet in elk pakket, terwijl juist die twee het beeld compleet maken. Wat je uitslag betekent lees je op cholesterol-waarde en in de cholesterol hub.

Van labuitslag naar gesprek met je huisarts

Een laboratorium levert getallen, geen oordeel. De beoordeling hoort in de spreekkamer: je huisarts combineert je waarden met je leeftijd, geslacht, rookgedrag, bloeddruk, diabetes en familiegeschiedenis tot een risicoprofiel en bepaalt op basis daarvan het vervolg. Neem je rapport mee, vermeld of je nuchter was en geef aan wanneer je eerder hebt gemeten. Zo kan je huisarts de trend beoordelen in plaats van één losse waarde.