Bloedonderzoek BNP

Wat meet een BNP bloedonderzoek?

BNP (B-type natriuretisch peptide, ook wel brain natriuretic peptide) is een peptidehormoon dat voornamelijk door de ventrikels (hartkamers) wordt aangemaakt als reactie op toegenomen wandspanning door overbelasting. Wanneer het hart overbelast raakt, bijvoorbeeld bij hartfalen, verhoogde bloeddruk of klepafwijkingen, stijgt de aanmaak van BNP sterk.

BNP wordt aangemaakt als preproBNP, dat wordt gesplitst in het biologisch actieve BNP en het inactieve NT-proBNP. In de praktijk wordt often NT-proBNP bepaald omdat het stabieler is in het monster en een langere halfwaardetijd heeft (60 tot 120 minuten vs. 20 minuten voor BNP). Beide markeren dezelfde fysiologische respons.

BNP heeft een dubbel werkingsmechanisme: het stimuleert de uitscheiding van natrium en water via de nieren (vandaar natriuretisch), en het ontspant de bloedvaten. Het is daarmee een compensatiemechanisme van het hart bij overbelasting.

Wanneer wordt BNP bepaald?

• Vermoeden van hartfalen bij kortademigheid: BNP is de eerste stap om hartfalen te bevestigen of uit te sluiten als oorzaak van dyspnoe
• Onderscheid tussen hartfalen en longziekte (COPD, longembolie) bij kortademigheid: BNP is normaal bij longziekte, verhoogd bij hartfalen
• Monitoring van bekende hartfalen: hogere waarden correleren met meer ernstig hartfalen en een slechtere prognose
• Evaluatie van het effect van hartfalenbehandeling: dalende BNP na therapie is een teken van klinische verbetering
• Risicostratificatie na acuut coronair syndroom: BNP is een onafhankelijke prognostische marker

Hoe verloopt het BNP onderzoek?

BNP of NT-proBNP wordt bepaald uit een bloedmonster. Nuchter zijn is niet vereist. Via een vingerprik thuis is voldoende materiaal beschikbaar, al wordt het onderzoek in de klinische praktijk doorgaans bij een laboratorium of in het ziekenhuis gedaan bij acute dyspnoe.

BNP stijgt met de leeftijd en is bij vrouwen iets hoger dan bij mannen. Nierfalen verhoogt BNP aanzienlijk doordat de klaring vermindert. Obesitas verlaagt BNP paradoxaal, zodat de diagnostische drempel bij obese patiënten lager moet worden gesteld.

Lichamelijke inspanning verhoogt BNP tijdelijk. Voor een stabiele basismeting is rust voor en tijdens de afname wenselijk.

Wat vertelt de BNP uitslag?

De diagnostische drempelwaarden voor hartfalen zijn voor BNP boven 100 pg/mL en voor NT-proBNP boven 125 pg/mL bij niet-acuut gepresenteerde dyspnoe (hogere drempelwaarden gelden bij acute presentatie en bij ouderen).

Laag BNP: hartfalen onwaarschijnlijk

Een BNP onder 100 pg/mL heeft een hoge negatief-voorspellende waarde: bij een lage BNP is hartfalen als oorzaak van kortademigheid onwaarschijnlijk. Dit helpt om onnodige echocardiografie te voorkomen.

Hoog BNP: verhoogde hartspierbelasting

Een hoge BNP bevestigt niet per se hartfalen: ook longembolie, pulmonale hypertensie, atriumfibrilleren en nierfalen verhogen BNP. Echocardiografie is de bevestigende test voor hartfalen bij een verhoogd BNP. Meer over de referentiewaarden via je Coolioo dashboard uitslag.

Samenhang met andere markers

• Troponine: bij acuut coronair syndroom wordt troponine tegelijkertijd bepaald; verhoogd troponine en verhoogd BNP samen wijzen op uitgebreide hartspiercelschade
• Natrium: dilutie-hyponatriëmie bij gevorderd hartfalen is een slechte prognostische marker
• Creatinine en eGFF: nierfalen verhoogt BNP door verminderde klaring; bij nierpatiënten zijn hogere afkappunten van toepassing
• Echocardiografie: de bevestigende test bij verhoogd BNP voor het aantonen van systolische of diastolische disfunctie