Bloedonderzoek bloedbeeld

Bloedonderzoek LDH

LDH (lactaatdehydrogenase) is een enzym dat in vrijwel alle lichaamscellen voorkomt en vrijkomt bij celschade of celdood. Een verhoogd LDH is aspecifiek maar waardevolle als aanvullende marker bij hemolyse, hematologische maligniteiten, leverziekte en sommige kankers.

Bekijk de Creatine Kinase Test Bekijk de Basis Check

Wat wordt gemeten? Lactaatdehydrogenase in het serum: aspecifieke marker voor celschade en celdood

Nuchter nodig? Nee, nuchter zijn is niet vereist

Uitslag beschikbaar Binnen 1 tot 3 werkdagen in je persoonlijk Coolioo dashboard

Wat meet een LDH bloedonderzoek?

LDH staat voor lactaatdehydrogenase, een enzym dat een centrale rol speelt in het glycolysemetabolisme: het katalyseert de wederzijdse omzetting van pyruvaat en lactaat. LDH bevindt zich in hoge concentraties in de meeste lichaamscellen, met name in hartspier, skeletspier, lever, nieren en rode bloedcellen. Wanneer cellen beschadigd raken of afsterven, lekt LDH het bloed in.

LDH bestaat uit vijf isovormen (LDH-1 tot LDH-5) die elk een andere weefselorisprong hebben. LDH-1 en LDH-2 zijn het meest aanwezig in het hart en rode bloedcellen; LDH-4 en LDH-5 in de lever en skeletspieren. In de meeste laboratoria wordt het totale LDH bepaald; isovorm-bepaling is beschikbaar maar wordt niet routinematig gedaan.

Het totale LDH is een aspecifieke marker: het stijgt bij celschade in meerdere organen en kan niet op zichzelf een diagnose stellen. De klinische waarde ligt in de combinatie met andere markers en in de monitoring van ziektes waar LDH als prognostische maat wordt gebruikt.

Wanneer wordt LDH bepaald?

Vermoeden van hemolyse: bij hemolytische anemie worden rode bloedcellen afgebroken en lekken LDH en bilirubine vrij
Monitoring van hematologische maligniteiten: LDH is een prognostische marker bij non-Hodgkin lymfoom en leukemie en weerspiegelt de tumorlast
Verdenking op infectieuze mononucleose (pfeiffer): LDH stijgt mee bij uitgebreide virale celschade
Monitoring van testiculaire kanker: LDH is een van de drie tumormarkers bij testiscarcinoom
Leverziekte: LDH-5 stijgt bij hepatocellulaire schade
Rabdomyolyse: massale spierafbraak verhoogt LDH sterk samen met CK
COVID-19: sterk verhoogd LDH bij ernstig ziek zijn was een prognostische marker

Hoe verloopt het LDH onderzoek?

LDH wordt bepaald uit een bloedmonster. Nuchter zijn is niet vereist. Via een vingerprik thuis is voldoende materiaal beschikbaar.

Hemolyse van het bloedmonster tijdens of na afname verhoogt LDH kunstmatig, omdat rode bloedcellen veel LDH bevatten. Dit is een veelvoorkomend laboratoriumartefact. Als LDH sterk verhoogd is bij een overigens normaal klinisch beeld, is hemolyse van het monster de eerste te overwegen verklaring. Het laboratorium controleert dit en geeft het aan als de meting onbetrouwbaar is.

Wat vertelt de LDH uitslag?

De normaalwaarden voor LDH liggen doorgaans tussen 120 en 240 U/L, maar variëren sterk per laboratorium en meetmethode.

Verhoogd LDH bij hemolytische anemie

Bij hemolyse stijgen LDH en indirect bilirubine terwijl hemoglobine daalt. De combinatie van verlaagd hemoglobine, verhoogd LDH, verhoogd indirect bilirubine en verhoogd urobilinogeen in urine is het klassieke patroon van hemolytische anemie.

Verhoogd LDH bij hematologische maligniteit

Bij lymfomen en leukemie is LDH een maat voor de tumorlast en heeft prognostische waarde. In de International Prognostic Index (IPI) voor lymfomen is een verhoogd LDH een negatieve prognostische factor.

Sterk verhoogd LDH bij rabdomyolyse

Samen met CK sterk verhoogd bij massale spierafbraak. LDH is minder specifiek voor spier dan CK maar draagt bij aan het klinisch beeld.

Samenhang met andere markers

Hemoglobine en bilirubine: bij hemolyse zijn hemoglobine verlaagd en bilirubine (indirect) en LDH verhoogd
CK: bij rabdomyolyse stijgen zowel LDH als CK sterk; CK is specifieker voor spier
ALAT: bij leverziekte stijgt ALAT specifieker; LDH-5 als leverisovorm is minder specifiek maar mee verhoogd
Tumormarkers: bij testiculaire kanker worden AFP, hCG en LDH samen als tumormarkerpanel beoordeeld

Veelgestelde vragen

Waarvoor wordt LDH gebruikt?

LDH is een aspecifieke celschademarker die wordt gebruikt bij hemolyse, hematologische maligniteiten (als prognostische maat), leverziekte, rabdomyolyse en als tumormarker bij testiculaire kanker. Het is zelden de enige uitslag maar heeft in combinatie met andere markers toegevoegde waarde.

Kan ik LDH thuis laten meten?

Ja. Via Coolioo kun je LDH laten bepalen als onderdeel van het bloedonderzoek, thuis via een vingerprik zonder verwijzing.

Waarom is LDH vals verhoogd bij hemolyse van het monster?

Rode bloedcellen bevatten grote hoeveelheden LDH. Als ze kapotgaan tijdens afname of transport, lekt LDH in het plasma en verhoogt de gemeten waarde kunstmatig. Het laboratorium signaleert hemolyse als de meting onbetrouwbaar is.

Is een verhoogd LDH altijd ernstig?

Niet per se. Een lichte verhoging kan door tijdelijke celschade, intensieve inspanning of monsterartefact worden veroorzaakt. Sterk verhoogd LDH, met name in combinatie met andere afwijkingen, vraagt om nader onderzoek.

Hoe verschilt LDH van CK als schademakerset?

CK is specifieker voor spier- en hartschade. LDH is een bredere marker die ook stijgt bij hemolyse, leverziekte en hematologische maligniteiten. Bij rabdomyolyse stijgen beide, maar CK is de voorkeursbiomarker voor spierschade.