Bloedonderzoek trombocyten

Wat meet een trombocyten bloedonderzoek?

Trombocyten, ook bloedplaatjes of platelets genoemd, zijn de kleinste celachtige structuren in het bloed. Ze zijn geen echte cellen want ze bevatten geen celkern, maar kleine fragmenten van grote megakaryocyten in het beenmerg. Elke megakaryocyt produceert duizenden trombocyten. Hun levensduur in de circulatie is 8 tot 10 dagen.

De primaire functie van trombocyten is de primaire hemostase: bij vaatbeschadiging hechten trombocyten aan het blootgekomen subendotheliale collageen, activeren en aggregeren zij tot een trombocytenprop die het beschadigde vat tijdelijk afsluit. Dit is de eerste reactie op bloedverlies, die vervolgens wordt geconsolideerd door de secundaire hemostase (stollingscascade).

Het bloedonderzoek meet het aantal trombocyten per liter bloed. Een normaal trombocytenaantal ligt tussen 150 en 400 miljard per liter (150 tot 400 x 10⁹/L). Zowel te weinig als te veel trombocyten hebben klinische gevolgen.

Wanneer worden trombocyten bepaald?

• Onverklaard blauwe plekken bij licht stoten, puntbloedingen (petechieën) of lang nabloeden na kleine wondjes
• Monitoring bij chemotherapie: cytostatica onderdrukken het beenmerg en verlagen trombocyten
• Gebruik van heparine: heparine-geïnduceerde trombocytopenie (HIT) is een ernstige maar zeldzame bijwerking
• Vermoeden van immuun trombocytopenie (ITP): auto-antistoffen tegen eigen trombocyten
• Vermoeden van trombotische trombocytopenische purpura (TTP): een zeldzame medische urgentie
• Trombocytose bij myeloproliferatieve aandoeningen of als reactieve verhoging bij infectie of ijzertekort

Hoe verloopt het trombocyten onderzoek?

Trombocyten worden geteld via een geautomatiseerde cellteller uit een EDTA-bloedmonster. Via een vingerprik thuis is voldoende materiaal beschikbaar. Nuchter zijn is niet vereist.

Pseudotrombocytopenie is een fout-laag trombocytenaantal doordat trombocyten in het EDTA-buisje samenklonteren (EDTA-geïnduceerde trombocytenaggregatie). Dit is een laboratoriumartefact dat geen klinische betekenis heeft. Bij een onverwacht laag trombocytenaantal herhaalt het laboratorium de meting in een citraatbuis of op een uitstrijkje. Geen behandeling of alarm is dan nodig.

Wat vertelt de trombocyten uitslag?

De normaalwaarden voor trombocyten liggen doorgaans tussen 150 en 400 x 10⁹/L.

Laag trombocytenaantal (trombocytopenie)

Onder 150 x 10⁹/L. Bij waarden boven 50 x 10⁹/L is het bloedingsrisico bij alledaagse activiteiten gering. Onder 20 x 10⁹/L is spontaan bloeden mogelijk. Oorzaken zijn immuun trombocytopenie (ITP), chemotherapie, beenmergaandoeningen, hypersplenisme of virale infectie. Meer over de referentiewaarden via je Coolioo dashboard uitslag.

Hoog trombocytenaantal (trombocytose)

Boven 400 x 10⁹/L. Reactieve trombocytose treedt op bij infectie, ijzertekort, na splenectomie of bij ontsteking en is doorgaans klinisch niet problematisch. Essentiële trombocythemie, een myeloproliferatieve aandoening, geeft sterk verhoogde waarden met risico op trombose en bloeding.

Samenhang met andere markers

• Hemoglobine en leukocyten: pancytopenie (alle drie laag) wijst op beenmergfalen of hematologische maligniteit
• Stollingsstatus (PT/INR, APTT): bij bloedingsproblematiek wordt de secundaire hemostase (stollingscascade) ook beoordeeld naast het trombocytenaantal
• LDH en bilirubine: verhoogd bij trombotische microangiopathie (TTP/HUS) waarbij trombocyten worden verbruikt
• Heparine antilichamen: bij vermoeden van heparine-geïnduceerde trombocytopenie