Voeding bij aderverkalking: wat helpt en wat je vermijdt

Waarom voeding zoveel uitmaakt

Aderverkalking ontstaat door een samenspel van factoren: een verhoogd LDL en ApoB, hoge bloeddruk, een hoge bloedsuiker en chronische laaggradige ontsteking. Het bijzondere aan voeding is dat het op al deze factoren tegelijk ingrijpt.

Een ongunstig voedingspatroon verhoogt het aantal schadelijke cholesterol-deeltjes, jaagt de bloeddruk en bloedsuiker op en voedt ontsteking. Een gunstig patroon doet het omgekeerde. Daarom is voeding geen bijzaak naast medicatie, maar een van de krachtigste instrumenten die je zelf in handen hebt.

Het sleutelwoord is patroon. Eén gezonde maaltijd verandert niets, net zomin als één ongezonde maaltijd schade aanricht. Het gaat om wat je structureel eet, dag in dag uit, jaar in jaar uit.

Voedingsmiddelen die helpen

Onderstaande voedingsmiddelen ondersteunen de vaatgezondheid en horen ruim op je bord. Ze verlagen cholesterol, remmen ontsteking of helpen de bloeddruk en bloedsuiker in toom te houden.

Waarom juist deze voedingsmiddelen

De helpende voedingsmiddelen hebben gemeen dat ze rijk zijn aan vezels, onverzadigde vetten, vitamines en plantaardige stoffen. Vezels uit groente, peulvruchten en volkoren producten verlagen het LDL en helpen de bloedsuiker stabiel te houden. Onverzadigde vetten uit olijfolie, noten en vette vis vervangen het ongunstige verzadigde vet en verbeteren het lipidenprofiel. Omega 3-vetzuren uit vette vis hebben daarnaast een ontstekingsremmend effect.

Voedingsmiddelen om te vermijden

De voedingsmiddelen die je beter beperkt, jagen de factoren achter aderverkalking juist aan. Het gaat hier nadrukkelijk om beperken, niet per se volledig schrappen. Een patroon dat je jaren volhoudt laat ruimte voor af en toe.

Het patroon: mediterraan als basis

Als je de helpende en te beperken voedingsmiddelen optelt, kom je vanzelf uit bij een herkenbaar geheel: het mediterrane voedingspatroon. Dit is wereldwijd het best onderzochte voedingspatroon voor de vaatgezondheid.

Het mediterrane patroon draait om groente, fruit, peulvruchten, volkoren producten, olijfolie, noten en vis, met een bescheiden rol voor vlees en zuivel. Studies laten zien dat dit patroon het risico op hart en vaatziekten verlaagt, doordat het LDL, ApoB, bloeddruk en ontsteking tegelijk gunstig beïnvloedt.

Het mediterrane dieet verdient een eigen, uitgebreide uitleg met een concreet weekmenu en praktische tips. Die vind je op de spoke mediterraan dieet bij aderverkalking.

Voedingssupplementen: eerlijk bekeken

De vraag naar "het beste supplement tegen aderverkalking" is begrijpelijk, maar verdient een eerlijk antwoord. Er is geen voedingssupplement bewezen effectief in het voorkomen of behandelen van aderverkalking.

Supplementen die online worden aangeprezen tegen aderverkalking, van knoflookpillen tot speciale vitaminecombinaties, missen overtuigend bewijs dat ze het ziekteproces afremmen. Sommige zijn ronduit afgeraden: hoge doses van bepaalde vitamines kunnen zelfs schadelijk zijn. De wetenschappelijke consensus is helder: de gezondheidswinst zit in echte voeding, niet in een pil die de werking ervan probeert na te bootsen.

Dat betekent niet dat supplementen nooit een rol spelen. Er is een belangrijk onderscheid:

• Supplementen tegen aderverkalking: niet bewezen, niet aan te raden als middel tegen het ziekteproces.
• Supplementen bij een aangetoond tekort: dat is iets anders. Wie bijvoorbeeld een aangetoond vitamine D-tekort heeft, kan dat op advies van een arts aanvullen. Dat is het corrigeren van een tekort, geen behandeling van aderverkalking.

Ook omega 3 wordt soms voorgeschreven, maar dat is een afweging die in specifieke situaties bij een arts thuishoort, niet iets om op eigen houtje als anti-aderverkalkingsmiddel te nemen. De rode lijn: gebruik supplementen om een vastgesteld tekort te corrigeren, in overleg met een arts, en verwacht er geen wonderwerking tegen aderverkalking van.

Waar koop je wat helpt?

Een veelgestelde vraag is waar je producten kunt kopen die helpen bij aderverkalking. Het eerlijke antwoord ontkracht meteen een misverstand: er bestaat geen speciaal product, geen kuur en geen supplement dat je koopt en dat aderverkalking aanpakt.

Wat wel "helpt bij aderverkalking" ligt gewoon in de supermarkt: groente, fruit, peulvruchten, volkoren producten, noten, olijfolie en verse vis. Daar heb je geen speciaalzaak of duur merk voor nodig. Hartgezond eten is bovendien niet duur: peulvruchten, havermout, seizoensgroente en eieren zijn betaalbaar.

Weten of je voeding werkt

Aderverkalking voel je niet, en een gezond voedingspatroon ook niet direct. Dat maakt het lastig om gemotiveerd te blijven. Meten lost dat op: je bloedwaarden laten objectief zien of je voeding effect heeft.

De waarden die reageren op je voeding:

• LDL en ApoB: dalen bij minder verzadigd vet en meer vezels
• Triglyceriden: reageren sterk op suiker en alcohol
• HDL en HbA1c
• hsCRP als maat voor ontsteking

Veel van deze waarden reageren al binnen enkele weken tot maanden op een verandering in je voeding. Door voor en na te meten zie je zwart op wit wat je voedingspatroon doet. Voor een eerste beeld is de hart en vaatziekten test een goede start. Wil je je voeding structureel volgen en bijsturen, dan is Coolioo 360 daarvoor gebouwd: twee metingen per jaar, met je waardes in trendvorm in een persoonlijk dashboard.