Bloedonderzoek CRP

Wat meet bloedonderzoek op CRP?

CRP staat voor C-reactief proteïne, een eiwit dat de lever produceert zodra het immuunsysteem in actie komt. Bij een gezond persoon is de concentratie in het bloed vrijwel onmeetbaar laag. Zodra ergens in het lichaam een infectie, ontsteking of weefselbeschadiging optreedt, stijgt de CRP waarde snel en fors.

Het onderzoek meet dus niet de ontsteking zelf, maar de reactie van de lever erop. Dat maakt CRP een gevoelige en snelle marker: de waarde kan al binnen enkele uren na het begin van een ontsteking aantoonbaar stijgen, en daalt ook snel zodra herstel intreedt. Daarin verschilt CRP van de BSE (bezinking), die veel trager reageert.

Omdat CRP zo snel en betrouwbaar reageert op een breed scala aan ontstekingsprocessen, is het een van de meest aangevraagde onderdelen van een bloedonderzoek in de huisartsenpraktijk.

Wanneer wordt dit onderzoek aangevraagd?

Een CRP onderzoek past bij een grote variëteit aan klachten en situaties. Het wordt ingezet bij acute klachten, maar ook bij langer bestaande of onduidelijke gezondheidsklachten.

Veel voorkomende redenen

• Vermoeden van een bacteriele infectie, zoals een longontsteking, nierbekkenontsteking of gewrichtsontsteking
• Koorts of koude rillingen waarbij de oorzaak nog niet duidelijk is
• Aanhoudende vermoeidheid of algehele malaise zonder verklaring
• Gewrichts- of spierpijn die langer aanhoudt, om een ontstekingsoorzaak te beoordelen
• Controle bij een bekende reumatische aandoening of chronische ontstekingsziekte
• Na een operatie of ziekenhuisopname om het herstel te volgen

Bacterieel of viraal onderscheiden

CRP helpt artsen ook bij het onderscheid tussen een bacteriele en een virale infectie. Bij bacteriele infecties stijgt CRP doorgaans sterk. Bij virale infecties is de stijging vaker beperkt. Dit onderscheid is niet absoluut, maar kan een huisarts helpen om te beslissen of een antibioticakuur zinvol is.

Hoe verloopt het bloedonderzoek?

Voor CRP wordt een kleine hoeveelheid bloed afgenomen. Dat kan via een veneuze bloedafname bij een laboratorium of huisartsenpraktijk, maar ook via een vingerprik. Bij een vingerprik wordt met een kleine lancet een druppel bloed uit de vingertop gehaald. Die hoeveelheid is voldoende voor de analyse.

Nuchter zijn is niet nodig. Eten en drinken hebben geen invloed op het CRP gehalte in het bloed. De test kan op elk moment van de dag worden afgenomen.

De analyse vindt plaats in een gecertificeerd laboratorium. De uitslag is doorgaans snel beschikbaar, binnen een dag na ontvangst van het monster.

Wat vertelt de uitslag?

De uitslag van een CRP onderzoek geeft aan in welke mate het ontstekingseiwit aanwezig is in het bloed. Een lage waarde betekent dat er op dit moment geen aanwijzingen zijn voor een actieve ontsteking. Een verhoogde waarde is een signaal dat het immuunsysteem actief is, maar de uitslag op zichzelf vertelt niet wat de oorzaak is.

De waarde wordt daarom altijd beoordeeld samen met klachten, medische voorgeschiedenis en eventueel andere bloedwaardes. Een lichte verhoging bij iemand zonder klachten vraagt een andere beoordeling dan een sterk verhoogde CRP bij iemand met hoge koorts en pijn.

Beloop volgen

Omdat CRP snel stijgt en snel daalt, is het ook geschikt om het verloop van een infectie of behandeling te volgen. Een dalende CRP bij iemand die antibiotica gebruikt is een goed teken dat de behandeling aanslaat.

Meer over de specifieke grenswaarden en de interpretatie van hoge of lage uitkomsten lees je op de pagina CRP referentiewaarden.

CRP in combinatie met andere waarden

CRP wordt zelden als enige waarde beoordeeld. Afhankelijk van de klacht kijkt een arts vrijwel altijd ook naar aanvullende markers.

• BSE (bezinking) reageert trager dan CRP en geeft aanvullende informatie over langer bestaande ontstekingen
• Leukocyten laten zien of het immuunsysteem actief extra witte bloedcellen aanmaakt om een infectie te bestrijden
• Ferritine is verhoogd bij ontsteking en geeft tegelijkertijd informatie over de ijzerstatus
• Procalcitonine is specifieker voor bacteriele infecties en wordt in ziekenhuizen ingezet bij ernstigere situaties

De combinatie van CRP met andere markers geeft een veel completer beeld dan CRP op zichzelf.