Bloedonderzoek bloedbeeld

Bloedonderzoek hematocriet

Het hematocriet geeft aan welk percentage van het bloedvolume bestaat uit rode bloedcellen. Het is een directe maat voor de dichtheid van het bloed en loopt parallel aan hemoglobine. Bij anemie is het hematocriet verlaagd, bij polycytemie verhoogd.

Bekijk de Hematocriet Test Monitor je lijf continu

Wat wordt gemeten? Hematocriet (Ht): het volumepercentage rode bloedcellen in het totale bloedvolume

Nuchter nodig? Nee, nuchter zijn is niet vereist

Uitslag beschikbaar Binnen 1 tot 3 werkdagen in je persoonlijk Coolioo dashboard

Wat meet het hematocriet?

Het hematocriet (Ht of PCV, packed cell volume) is het percentage van het totale bloedvolume dat wordt ingenomen door rode bloedcellen. Een normaal hematocriet bij een man ligt rond de 40 tot 52 procent; bij vrouwen is dit 36 tot 48 procent. De resterende 48 tot 60 procent bestaat uit plasma (vloeistof met eiwitten, elektrolyten en andere opgeloste stoffen) en een kleine fractie witte bloedcellen en trombocyten.

Het hematocriet is sterk gecorreleerd aan het hemoglobine. Als vuistregel geldt: hematocriet in procenten is ruwweg drie keer het hemoglobine in g/dL. Dit maakt het hematocriet in de klinische praktijk weinig toegevoegde waarde ten opzichte van hemoglobine alleen, maar het is een essentieel onderdeel van het volledig bloedbeeld omdat het wordt gebruikt voor de berekening van het MCV.

MCV (gemiddeld celvolume) = hematocriet in fractie gedeeld door erytrocytencount in miljoen/µL, vermenigvuldigd met 1000, uitgedrukt in femtoliter (fL). Het MCV is daarmee een afgeleide maat die afhankelijk is van een nauwkeurige hematocrietbepaling.

Wanneer wordt hematocriet bepaald?

Standaard onderdeel van elk volledig bloedbeeld samen met hemoglobine en erytrocytencount
Beoordeling van de ernst van anemie in klinische situaties
Monitoring bij transfusiebeslissingen: de hematocrietspiegel is een van de criteria voor transfusie
Dialyse: het hematocriet is een maatstaf voor de nierziekte-gerelateerde anemie en het effect van EPO therapie
Sportgeneeskunde: verhoogd hematocriet bij doping met EPO of bloedtransfusie is een indicator bij dopingcontrole
Beoordeling van hydratatiestatus: dehydratie verhoogt het hematocriet door hemoconcentratie

Hoe verloopt het hematocriet onderzoek?

Het hematocriet wordt bepaald uit een EDTA-bloedmonster via een geautomatiseerde cellteller. Nuchter zijn is niet vereist. Via een vingerprik thuis is voldoende materiaal beschikbaar.

Dehydratie verhoogt het hematocriet door hemoconcentratie. Overhydratie, zoals bij groot infuusvolume, verlaagt het hematocriet door verdunning. Bij de beoordeling van anemie bij ziek opgenomen patiënten met infuustherapie moet rekening worden gehouden met dit dilutie-effect.

Wat vertelt de hematocriet uitslag?

De normaalwaarden voor hematocriet zijn geslachtsafhankelijk. Voor mannen doorgaans 40 tot 52 procent, voor vrouwen 36 tot 48 procent. Meer over de grenswaarden lees je op de pagina hematocriet waarde uitleg.

Laag hematocriet: anemie

Parallel aan een laag hemoglobine; de oorzaak van de anemie wordt bepaald via MCV, ferritine en andere markers.

Hoog hematocriet: polycytemie of dehydratie

Een sterk verhoogd hematocriet (boven 52 procent bij mannen, boven 48 procent bij vrouwen) vraagt om uitsluiting van polycythemia vera, dehydratie of EPO-doping. Bij polycythemia vera is behandeling met aderlaten of cytoreductieve therapie geïndiceerd om trombo-embolische complicaties te voorkomen.

Samenhang met andere markers

Hemoglobine: sterk gecorreleerd; hematocriet is ruwweg driemaal het hemoglobine in g/dL
MCV: berekend uit hematocriet en erytrocytencount; nauwkeurige hematocrietbepaling is essentieel
Erytrocytencount: samen met hematocriet de basis voor de bloedcelindices
EPO (erytropoëtine): het hormoon dat erytrocytenanmaak stimuleert; bepaald bij renale anemie of verdacht EPO-gebruik

Veelgestelde vragen

Wat is een normaal hematocriet?

Voor mannen doorgaans 40 tot 52 procent, voor vrouwen 36 tot 48 procent. De exacte normaalwaarden variëren per laboratorium.

Waarom stijgt het hematocriet bij dehydratie?

Bij dehydratie neemt het plasmavolume af terwijl het aantal rode bloedcellen gelijk blijft. Daardoor stijgt het percentage rode bloedcellen in het totale bloedvolume: hemoconcentratie.

Kan ik hematocriet thuis laten meten?

Ja. Via Coolioo kun je de Hematocriet Test thuis uitvoeren via een vingerprik. Het hematocriet is onderdeel van het bloedbeeldresultaat.

Hoe hangt hematocriet samen met sportprestaties?

Een hoger hematocriet betekent meer zuurstoftransportcapaciteit en daarmee betere duurprestaties. Dit is de reden dat EPO-doping het hematocriet verhoogt. De UCI (wielrennen) hanteert een maximaal hematocriet van 50 procent voor mannelijke renners.

Is een hoog hematocriet altijd abnormaal?

Niet per se. Op grote hoogte verhoogt het hematocriet fysiologisch als aanpassing aan de lagere zuurstofdruk. Bewoners van hooglanden in de Andes of Tibet hebben van nature hogere waarden. Een hoog hematocriet op zeeniveau vraagt wel om evaluatie.