Wat is een preventief lipidenprofiel precies?

Een preventief lipidenprofiel is een meting van je bloedvetten terwijl je je gezond voelt. Het doel is geen diagnose, maar een uitgangswaarde: weten waar je staat, zodat een sluimerend probleem opvalt voordat het schade aanricht. Bij lipiden is dat extra zinvol, omdat aderverkalking tientallen jaren stil verloopt.

De Gezondheidsraad wijst erop dat een health check ook nadelen heeft: een afwijkend getal kan onnodige ongerustheid geven; een gunstige uitslag kan een vals gevoel van veiligheid opleveren. Meet daarom gericht, weet vooraf wat je met een uitslag gaat doen en bespreek een afwijking met je huisarts in plaats van er zelf conclusies aan te verbinden.

Vier routes voor preventief meten

Vraagt de huisarts een lipidenprofiel preventief aan?

Soms wel. De huisarts vraagt een profiel aan als er aanleiding is: een verhoogde bloeddruk, diabetes, roken, overgewicht, een belaste familiegeschiedenis of een eerdere afwijkende uitslag. In dat geval hoort de meting bij het opstellen van een risicoprofiel volgens de NHG-Standaard Cardiovasculair risicomanagement, waarin leeftijd, geslacht, roken, bloeddruk, cholesterol, diabetes en familiegeschiedenis samen je risico bepalen.

Heb je geen enkele risicofactor en is er geen klacht, dan zal de huisarts een profiel niet altijd aanvragen. Wil je het dan toch weten, bijvoorbeeld omdat je een uitgangswaarde wilt vastleggen of omdat je nieuwsgierig bent naar je Lp(a), dan is een test die je zelf bestelt de gebruikelijke weg.

Vanaf welke leeftijd is preventief meten zinvol?

Er is geen harde leeftijdsgrens, maar rond je veertigste is een eerste meting voor de meeste mensen logisch: je risico begint dan merkbaar te stijgen en je hebt nog decennia om er iets aan te veranderen. Eerder meten is verstandig als er in je familie voor het 65e jaar een hartinfarct of beroerte voorkwam, als er familiaire hypercholesterolemie in de familie zit of als je zelf al diabetes, een hoge bloeddruk of fors overgewicht hebt.

Waar let je op bij een preventieve check?

Kijk niet alleen naar de prijs, maar naar wat je terugkrijgt. Een check die alleen totaal cholesterol geeft, laat de helft van het verhaal weg: de verdeling over LDL en HDL, het deeltjesaantal via ApoB en de erfelijke component via Lp(a). Cijfers zonder referentiewaarden zijn bovendien lastig te plaatsen. Bij het Lipiden bloedonderzoek staat elke waarde naast de referentiewaarde van ons ISO 15189 en ISO 17025 gecertificeerd Europees laboratorium, met uitleg per waarde. Achtergrond per waarde vind je in de cholesterol hub en op triglyceriden-waarde.