Welke nierwaarden worden gemeten?

Creatinine: wat je spieren over je nieren vertellen

Creatinine ontstaat in je spieren bij het gebruik van creatine als brandstof. Het is een afvalstof zonder functie die je nieren uit het bloed filteren. Hoe minder de nieren filteren, hoe hoger de waarde in het bloed. Gangbare richtwaarden voor volwassenen zijn 64 tot 104 micromol per liter bij mannen en 49 tot 90 micromol per liter bij vrouwen; dat verschil komt door de gemiddeld kleinere spiermassa bij vrouwen.

Precies daar zit de beperking. Veel spiermassa geeft van nature een hoger creatinine, ook bij prima werkende nieren. Weinig spiermassa, bijvoorbeeld bij ouderen of bij langdurige ziekte, geeft juist een laag creatinine dat een slechtere nierfunctie kan maskeren.

eGFR: de berekende filtersnelheid

De eGFR meet het lab niet apart; die volgt uit een formule met je creatinine, je leeftijd en je geslacht. De uitkomst staat in milliliter per minuut per 1,73 vierkante meter lichaamsoppervlak. Boven 90 ml/min/1,73m2 geldt als normaal. Omdat de formule op creatinine leunt, erft de eGFR ook de gevoeligheid voor spiermassa. Meer uitleg vind je op eGFR waarde.

Wat voegen ureum en urinezuur toe?

Ureum ontstaat in je lever bij de afbraak van eiwit en verlaat je lichaam via de nieren. De richtwaarde is 2,5 tot 7,5 mmol/L. Ureum reageert sterk op hoeveel eiwit je eet en hoeveel je drinkt, dus als losse nierwaarde is het minder stabiel dan creatinine. Naast creatinine geeft het wel extra context. Zie ureum waarde.

Urinezuur komt vrij bij de afbraak van purines uit voeding en uit je eigen cellen. Richtwaarden zijn 200 tot 420 micromol per liter bij mannen en 140 tot 340 micromol per liter bij vrouwen. Een verhoogde waarde past bij jicht.

Wanneer is cystatine C zinvol?

Cystatine C is een klein eiwit dat je lichaam gelijkmatig aanmaakt en dat de nier vrijwel volledig filtert. De richtwaarde ligt tussen 0,60 en 1,00 mg/L. Omdat de aanmaak niet van je spiermassa afhangt, geeft cystatine C een betrouwbaarder beeld bij bodybuilders, bij mensen met weinig spiermassa, bij ouderen en bij wie sterk afgevallen is. De Premium nieren test meet deze waarde naast creatinine en eGFR; uitleg staat op cystatine C waarde.

Wat een bloedtest over je nieren niet laat zien

Bloedwaarden vertellen hoe goed het filter werkt, niet of er eiwit lekt. Voor dat laatste is urineonderzoek nodig: de hoeveelheid albumine in de urine. Dat is een belangrijk tweede been onder de beoordeling van nierschade. Coolioo biedt geen urineonderzoek aan, want onze tests zijn bloedtests uit een vingerprik. Vraag dat onderdeel dus bij de huisarts aan.

Ook de bouw van je nieren blijft buiten beeld: nierstenen, cysten of een vernauwing zie je op een echo. De huisarts bepaalt of dat nodig is.