Bloedonderzoek overige markers

Bloedonderzoek IgA

IgA (immunoglobuline A) is het meest voorkomende antistofeiwit in slijmvliessecreties en speelt een cruciale rol in de lokale afweer. Een IgA-meting in bloed geeft informatie over de immuunstatus en is essentieel bij coeliakie-screening, bij vermoeden van immuundeficiëntie en bij IgA-nefropathie.

Kies zelf je onderzoek Check hoe je gezond ouder wordt

Wat wordt gemeten? Serum IgA: maat voor immuunstatus en essentieel bij interpretatie van coeliakie-serologie

Nuchter nodig? Nee, nuchter zijn is niet vereist

Uitslag beschikbaar Binnen 1 tot 3 werkdagen in je persoonlijk Coolioo dashboard

Wat is IgA en wat meet het bloedonderzoek?

IgA is een van de vijf klassen immunoglobulinen (IgG, IgA, IgM, IgD, IgE). In serum circuleert IgA voornamelijk als monomeer (enkelvoudig molecuul) en vertegenwoordigt circa 15 procent van het totale serum-immunoglobuline. Het grootste deel van de totale IgA-productie in het lichaam vindt echter plaats in de slijmvliezen, waar IgA als secretoir IgA (sIgA) de eerste verdedigingslinie vormt tegen pathogenen in de luchtwegen, het maagdarmkanaal en de urogenitale tract.

Serum IgA wordt bepaald bij drie voornaamste indicaties: als controle bij coeliakie-serologie (selectieve IgA-deficiëntie maakt anti-tTG IgA vals-negatief), bij vermoeden van immuundeficiëntie, en bij IgA-nefropathie waarbij verhoogd serum IgA en abnormale IgA-afzetting in de nieren kenmerkend zijn.

Wanneer wordt IgA bepaald?

Coeliakie-screening

Anti-tTG IgA is de standaard screeningsmarker voor coeliakie. Selectieve IgA-deficiëntie, waarbij het serum IgA sterk verlaagd is (onder 0,07 g/L), treft circa 1 op 500 mensen en maakt anti-tTG IgA onbetrouwbaar. Bij coeliakie-screening wordt daarom altijd tegelijkertijd totaal IgA bepaald. Bij een laag totaal IgA moet een IgG-gebaseerde test worden ingezet als alternatief.

Immuundeficiëntie

Selectieve IgA-deficiëntie is de meest voorkomende primaire immuundeficiëntie, met een prevalentie van 1 op 300 tot 700. Het verloop is variabel: veel mensen zijn asymptomatisch, anderen hebben terugkerende luchtweginfecties of darmklachten. Lage IgA gecombineerd met lage IgG en IgM wijst op een ernstigere immuundeficiëntie zoals CVID (common variable immunodeficiency).

IgA-nefropathie

IgA-nefropathie (de ziekte van Berger) is de meest voorkomende primaire glomerulonefritis wereldwijd. Serum IgA is verhoogd bij circa 50 procent van de patiënten. De diagnose wordt gesteld via nierbiopsie die IgA-afzetting in het mesangium toont.

Paraproteïne

IgA-myeloom is een variant van multipel myeloom waarbij een monoklonaal IgA wordt aangemaakt. Eiwitelectroforese toont de M-band in de bètagammazone.

Hoe verloopt het IgA onderzoek?

Serum IgA wordt bepaald uit een bloedmonster. Via een vingerprik thuis is voldoende materiaal beschikbaar. Nuchter zijn is niet vereist. IgA is stabiel in het bloedmonster en weinig gevoelig voor de afnameomstandigheden.

Bij afwijkende IgA-waarden worden doorgaans ook IgG en IgM bepaald om een compleet beeld van de humorale immuunstatus te krijgen.

Wat vertelt de IgA uitslag?

De normaalwaarden voor serum IgA liggen doorgaans tussen 0,70 en 4,00 g/L bij volwassenen. Kinderen hebben lagere normaalwaarden die leeftijdsafhankelijk zijn.

Laag IgA: selectieve IgA-deficiëntie

Onder 0,07 g/L bij volwassenen is de definitie van selectieve IgA-deficiëntie. Gevolgen zijn variabel: van asymptomatisch tot terugkerende luchtweginfecties, darmklachten en een verhoogd risico op auto-immuunziekten. Bij coeliakie-screening maakt dit de anti-tTG IgA test onbetrouwbaar.

Verhoogd IgA

Chronische infecties, leverziekte (cirrose), IgA-nefropathie en IgA-myeloom zijn de meest voorkomende oorzaken. Eiwitelectroforese en nierfunctieonderzoek zijn de volgende stap.

Samenhang met andere markers

Anti-tTG IgA: altijd samen met totaal IgA bepalen bij coeliakie-screening; laag IgA maakt anti-tTG IgA onbetrouwbaar
IgG en IgM: kwantitatieve bepaling van alle drie immunoglobulineklassen voor een compleet beeld van de humorale immuniteit
Creatinine en urineonderzoek: bij IgA-nefropathie zijn hematurie en proteïnurie de klinische tekenen naast verhoogd serum IgA
Eiwitelectroforese: bij sterk verhoogd IgA om IgA-myeloom uit te sluiten
Vrije lichte ketens: gevoelige marker voor myeloom en MGUS

Veelgestelde vragen

Wat is selectieve IgA-deficiëntie?

Selectieve IgA-deficiëntie is de meest voorkomende primaire immuundeficiëntie, waarbij het serum IgA onder 0,07 g/L is bij normaal IgG en IgM. Het verloop varieert van asymptomatisch tot terugkerende infecties. Het is ook klinisch relevant bij coeliakie-screening omdat het de anti-tTG IgA test vals-negatief maakt.

Waarom wordt IgA gemeten bij coeliakie-screening?

Anti-tTG IgA is de primaire screeningsmarker voor coeliakie. Omdat circa 1 op 500 mensen selectieve IgA-deficiëntie heeft, moet totaal IgA altijd tegelijkertijd worden bepaald. Bij een laag IgA is de anti-tTG IgA-test onbetrouwbaar en moet een IgG-gebaseerde test worden ingezet.

Kan ik IgA thuis laten meten?

Ja. Via Coolioo kun je de Basis Check thuis uitvoeren. Voor gedetailleerd immunoglobulineonderzoek is een huisarts of immunoloog de aangewezen route.

Wat is IgA-nefropathie?

IgA-nefropathie is een nierziekte waarbij IgA-complexen neerslaan in de nierglorumaluli, wat ontsteking en nierschade veroorzaakt. Het is de meest voorkomende primaire glomerulonefritis. Kenmerken zijn bloed in de urine (hematurie) en proteïnurie, soms na een luchtweginfectie. De diagnose vereist een nierbiopsie.

Is een verhoogd IgA altijd zorgwekkend?

Niet per se. Milde verhogingen zijn soms fysiologisch of het gevolg van chronische laaggradig infectie. Een sterk verhoogd IgA of een snel stijgend IgA vraagt om evaluatie via eiwitelectroforese om myeloom uit te sluiten.